Boşandınız ve çocuğunuzun masraflarına eski eşinizin de katkıda bulunmasını mı istiyorsunuz? O halde merak ettiğiniz soru şu: “İştirak nafakası nedir?”
İştirak nafakası, boşanmadan sonra çocuğun velayetini almayan anne ya da babanın, çocuğun yeme, içme, barınma, eğitim ve sağlık gibi temel ihtiyaçları için ödediği paradır. Kısacası: Çocuğunuz sizinle yaşıyorsa, diğer ebeveyn bu masraflara ekonomik gücü oranında katılmak zorundadır.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak hazırladığımız bu yazıda “İştirak nafakası nasıl hesaplanır?”, “Çocuk 18 yaşına girince nafaka kesilir mi?” ve “Nafaka ödenmezse ne yapabilirim?” sorularını yanıtlıyoruz. Çocuğunuzun hakkını korumak için bilmeniz gereken her şey bu rehberde.
İştirak Nafakası Nedir?
İştirak nafakası, boşanma gerçekleştikten sonra çocuğun yanında kalmadığı ebeveynin, çocuğun günlük yaşam giderlerini karşılamak için ödediği düzenli bir meblağdır. Halk arasında “çocuk nafakası” olarak da bilinir.
Diyelim ki boşandınız ve 8 yaşındaki çocuğunuzun velayeti size verildi. Bu durumda eski eşiniz, çocuğunuzun okul masraflarına, yemek giderlerine, kıyafetlerine ve sağlık harcamalarına para vererek katkıda bulunmak zorundadır. İşte bu paraya “iştirak nafakası” diyoruz.
Bilmeniz Gereken: İştirak nafakası, boşanma davasında siz talep etmeseniz bile hâkim tarafından çocuğunuz için belirlenir. Çünkü bu nafaka çocuğun hakkıdır ve mahkeme bunu kendiliğinden gözetir.
Boşanma davası sürerken çocuklarınız için ödenen nafakaya “tedbir nafakası” denir. Boşanma kesinleştiğinde bu nafaka otomatik olarak iştirak nafakasına dönüşür — ayrıca bir şey yapmanıza gerek yok.
İştirak Nafakası Almanın Şartları Nelerdir?
İştirak nafakası alabilmek için bazı temel şartların oluşmuş olması gerekiyor. Peki, bu şartlar neler?
✓ İştirak nafakası için şartlar:
1. Boşanma kararının kesinleşmiş olması
2. 18 yaşından küçük müşterek çocuğunuzun olması
3. Çocuğun velayetinin size verilmiş olması
4. Çocuğun sizinle birlikte yaşıyor olması
Önemli bir nokta: Boşanmada kimin kusurlu olduğu, iştirak nafakasını etkilemez! Diyelim ki boşanmaya siz sebep oldunuz — bu durum, çocuğunuz için nafaka alma hakkınızı ortadan kaldırmaz. Çünkü nafaka çocuğun hakkıdır, sizin değil.
Ayrıca çalışıyor olmanız da engel değildir. Gelir elde etseniz bile, diğer ebeveyn çocuğun giderlerine katkıda bulunmak zorundadır.
İştirak Nafakasını Kim Öder, Kim Alır?
Kim öder? Velayeti almayan ebeveyn öder. Yani çocuk annesiyle yaşıyorsa baba, babayla yaşıyorsa anne nafaka ödemekle yükümlüdür.
Kim alır? Çocuğun velayetini alan ve çocukla birlikte yaşayan ebeveyn, çocuk adına nafakayı tahsil eder.
Nafaka Talep Edebilecek Kişiler
✓ Velayeti alan anne veya baba → En yaygın durum
✓ Çocuğun vasisi → Velayet hiçbir ebeveyne verilmediyse
✓ Çocuğun kayyımı → Belirli işler için atandıysa
✓ Çocuğun kendisi → Ayırt etme gücüne sahipse
✓ Evlilik dışı çocuğun annesi → Babalık tespit edildikten sonra
⚠️ Dikkat: Eğer kendiniz yoksulluk nafakası alıyorsanız, bu durumda eski eşinizden iştirak nafakası talep edemezsiniz. Çünkü zaten yoksulluk nafakası alan kişinin ekonomik durumu iyi değildir.
İştirak Nafakası Ne Kadar? (2026 Güncel)
İştirak nafakası miktarı için sabit bir rakam yok. Mahkeme, her davada farklı faktörleri değerlendirerek miktarı belirler.
Nafaka Miktarını Etkileyen Faktörler
📌 Nafaka yükümlüsünün geliri → Maaş, kira geliri, ek işler
📌 Çocuğun yaşı → Büyük çocukların giderleri daha yüksektir
📌 Eğitim durumu → Özel okul mu, devlet okulu mu?
📌 Sağlık durumu → Kronik hastalık veya özel ihtiyaç var mı?
📌 Yaşam standardı → Evlilik dönemindeki yaşam düzeyi
📌 Diğer çocuklar → Nafaka yükümlüsünün başka çocuğu var mı?
2026 Yılı Örnek Nafaka Miktarları
| Çocuğun Yaşı | Asgari Ücretli Ebeveyn | Orta Gelirli Ebeveyn | Yüksek Gelirli Ebeveyn |
|---|---|---|---|
| 0-6 yaş | 3.000-5.000 TL | 5.000-8.000 TL | 10.000+ TL |
| 7-12 yaş | 4.000-6.000 TL | 6.000-10.000 TL | 12.000+ TL |
| 13-18 yaş | 5.000-8.000 TL | 8.000-15.000 TL | 15.000+ TL |
💡 Not: Bu rakamlar ortalama değerlerdir. Her davanın koşulları farklıdır. Kazdal Hukuk Bürosu olarak durumunuza özel nafaka hesaplaması yapıyoruz.
İştirak Nafakası Nasıl Alınır?
İştirak nafakası talep etmenin iki yolu vardır:
📌 YOL 1: Boşanma Davasında Talep Edin
Boşanma davası açarken veya dava sürerken nafaka talebinizi bildirin. Bu şekilde ayrı harç ödemeniz gerekmez. Boşanma kesinleşene kadar tedbir nafakası, sonrasında iştirak nafakası alırsınız.
📌 YOL 2: Boşanmadan Sonra Ayrı Dava Açın
Boşanma davasında nafaka talep etmediniz mi? Sorun değil! Boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir “iştirak nafakası davası” açabilirsiniz. Çocuğunuz 18 yaşına girene kadar bu hakkınız devam eder.
Hangi Mahkemeye Başvuracaksınız?
✓ Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesi
✓ Yetkili Mahkeme: Sizin (nafaka alacaklısının) oturduğu yer
✓ Aile Mahkemesi yoksa: Asliye Hukuk Mahkemesi bakar
Anlaşmalı Boşanmada İştirak Nafakası
Anlaşmalı boşanma yapıyorsanız, protokolde çocuğunuz için nafaka konusunu mutlaka düzenlemeniz gerekiyor.
✓ Protokolde şunlar yer almalı:
– Aylık nafaka miktarı (örn: 8.000 TL)
– Ödeme tarihi (her ayın 1’i, 5’i vs.)
– Ödeme şekli (banka havalesi, IBAN)
– Yıllık artış oranı (ÜFE, TÜFE veya %15 gibi sabit oran)
– Olağanüstü giderler (okul kaydı, ameliyat masrafı vs.)
Hâkim, protokoldeki nafaka miktarının çocuğunuz için yeterli olup olmadığını değerlendirir. Yetersiz bulursa, miktarı artırmanızı isteyebilir.
💡 Örnek Protokol Maddesi:
“Müşterek çocuk Ahmet için baba tarafından aylık 7.500 TL iştirak nafakası ödenecektir. Nafaka her ayın 5’inde annenin TR12 0001 0012 3456 7890 1234 56 numaralı hesabına yatırılacaktır. Bu miktar her yıl Ocak ayında ÜFE oranında artırılacaktır.”
Çekişmeli Boşanmada İştirak Nafakası
Çekişmeli boşanma davasında nafaka konusunda endişelenmenize gerek yok. Siz talep etmeseniz bile hâkim, çocuğunuz için nafakaya karar verir.
Çekişmeli davada nafaka nasıl belirlenir?
1. Mahkeme her iki tarafın ekonomik durumunu araştırır
2. Sosyal ve ekonomik durum raporu hazırlanır
3. Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları değerlendirilir
4. Birden fazla çocuk varsa her biri için ayrı nafaka belirlenir
5. Hâkim takdir yetkisini kullanarak miktarı belirler
Önemli: Çekişmeli davada nafaka miktarı genellikle anlaşmalı boşanmaya göre daha yüksek olur. Çünkü hâkim, tarafların beyanlarından bağımsız olarak çocuğun gerçek ihtiyaçlarını gözetir.
İştirak Nafakası Ne Zaman Başlar?
İştirak nafakası, boşanma kararının kesinleştiği gün başlar. Peki süreç nasıl işler?
📅 Nafaka Başlangıç Süreci:
• Dava açıldı → Tedbir nafakası başlar
• Karar verildi → Hâlâ tedbir nafakası devam eder
• Karar kesinleşti → İştirak nafakası başlar
• Boşanmadan sonra ayrı dava açıldı → Dava tarihinden itibaren başlar
Geriye dönük nafaka: Daha önce hiç nafaka almadıysanız, geriye dönük en fazla 5 yıllık nafaka talep edebilirsiniz.
İştirak Nafakası Ne Zaman Biter?
İştirak nafakası, kural olarak çocuğunuz 18 yaşına girdiğinde otomatik olarak sona erer. Ancak başka durumlar da nafakayı bitirebilir:
✓ Nafakanın sona erdiği durumlar:
1. Çocuk 18 yaşını doldurduğunda
2. Çocuk 18 yaşından önce evlendiğinde
3. Mahkeme çocuğu ergin ilan ettiğinde (15 yaş üstü)
4. Çocuk kendi geçimini sağlayacak işe girdiğinde
5. Çocuğun vefat etmesi halinde
6. Nafaka ödeyen ebeveynin vefat etmesi halinde
🎓 Çocuk üniversiteye gidiyorsa?
İştirak nafakası 18 yaşında biter ama çocuğunuz okumaya devam ediyorsa “yardım nafakası” talep edebilir. Ancak bu davayı artık çocuğunuz kendi adına açmalıdır.
İştirak Nafakası Artırılabilir mi?
Evet, nafaka artırılabilir! Zaman içinde koşullar değişir ve mevcut nafaka yetersiz kalabilir. Bu durumda “nafaka artırım davası” açabilirsiniz.
Nafaka Artırım Sebepleri
📈 Bu durumlarda nafaka artırımı isteyebilirsiniz:
• Çocuğunuz büyüdü ve giderleri arttı
• İlkokuldan liseye veya üniversiteye geçti
• Enflasyon nedeniyle para değer kaybetti
• Çocuğun sağlık durumu değişti
• Eski eşinizin geliri önemli ölçüde arttı
• Sizin geliriniz düştü
ÜFE/TÜFE Oranında Artış
Mahkeme kararında “nafaka her yıl ÜFE oranında artırılacaktır” gibi bir ibare varsa, ayrıca dava açmanıza gerek yok. Nafaka otomatik olarak artar. Böyle bir ibare yoksa her yıl artırım davası açmanız gerekir.
💡 Tavsiye: Anlaşmalı boşanma protokolünde mutlaka yıllık artış oranı belirleyin. Böylece her yıl dava açmak zorunda kalmazsınız.
İştirak Nafakası Azaltılabilir mi veya Kaldırılabilir mi?
Nafaka ödeyen taraf da bazı durumlarda nafakanın azaltılmasını veya tamamen kaldırılmasını isteyebilir.
Nafaka Azaltma Sebepleri
📉 Nafaka şu durumlarda azaltılabilir:
• İşini kaybetti veya geliri ciddi şekilde düştü
• Ağır bir hastalığa yakalandı
• Yeni evlilikten çocuğu oldu
• Emekli oldu ve geliri azaldı
Nafaka Kaldırma Sebepleri
🚫 Nafaka şu durumlarda kaldırılabilir:
• Çocuk 18 yaşından önce çalışmaya başladı ve kendi geçimini sağlıyor
• Velayet nafaka ödeyene geçti
• Çocuk evlat edinildi
Önemli: Nafaka azaltma veya kaldırma için mutlaka dava açılması gerekir. Tek taraflı olarak nafaka ödemeyi durdurmak suçtur.
İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur?
Nafaka ödenmiyorsa eliniz kolunuz bağlı değil! Hukuki yollara başvurarak paranızı tahsil edebilirsiniz.
Yapabilecekleriniz
📌 ADIM 1: İcra Takibi Başlatın
Mahkeme kararınızla birlikte icra dairesine gidin ve ilamlı icra takibi başlatın. Türkiye’nin herhangi bir yerindeki icra dairesine başvurabilirsiniz.
📌 ADIM 2: Haciz İşlemi
İcra takibi sonuç vermezse haciz işlemi başlar:
• Banka hesaplarına bloke konur
• Maaşından kesinti yapılır
• Araç, ev gibi mallarına haciz konur
📌 ADIM 3: Tazyik Hapsi
Tüm bu işlemlere rağmen nafaka ödenmezse, 3 aya kadar tazyik hapsi cezası verilir. Bu ceza, borç ödenene kadar devam eder — ödeme yapıldığında serbest kalır.
⏰ Zamanaşımı: Birikmiş nafaka alacaklarınızı 10 yıl içinde tahsil etmelisiniz. Bu süre geçerse alacağınız zamanaşımına uğrar.
İştirak Nafakası ile Yardım Nafakası Arasındaki Fark
İştirak nafakası ve yardım nafakası sıklıkla karıştırılır. Aralarındaki temel farkları şöyle özetleyebiliriz:
| Özellik | İştirak Nafakası | Yardım Nafakası |
|---|---|---|
| Çocuğun Yaşı | 18 yaşına kadar | 18 yaş üstü (eğitim devam ediyorsa) |
| Davayı Kim Açar? | Velayet sahibi ebeveyn | Çocuğun kendisi |
| Hâkim Kendiliğinden Karar Verir mi? | Evet | Hayır, talep şart |
| Ne Zaman Biter? | 18 yaşında otomatik | Eğitim bitince |
💡 Geçiş Nasıl Olur?
Çocuğunuz 18 yaşına girdiğinde iştirak nafakası otomatik olarak biter. Eğitim devam ediyorsa, artık çocuğunuz kendi adına yardım nafakası davası açmalıdır. Bu geçiş otomatik değildir!
Nafaka Türleri Karşılaştırması
Türk hukukunda dört farklı nafaka türü bulunmaktadır. Hangisinin size uygun olduğunu anlamak için bu tabloyu inceleyin:
| Nafaka Türü | Kime Ödenir? | Ne Zaman? | Süre |
|---|---|---|---|
| Tedbir Nafakası | Eş ve/veya çocuk | Dava sürerken | Karar kesinleşene kadar |
| İştirak Nafakası | 18 yaş altı çocuk | Boşanma sonrası | 18 yaşına kadar |
| Yoksulluk Nafakası | Yoksullaşacak eş | Boşanma sonrası | Süresiz (evlenene kadar) |
| Yardım Nafakası | 18+ yaşta öğrenci çocuk | Eğitim devam ediyorsa | Eğitim bitene kadar |
Evlilik Dışı Çocuklarda İştirak Nafakası
Evlilik dışı doğan çocuğunuz için de iştirak nafakası alabilirsiniz. Ancak önce baba ile çocuk arasında resmi soybağı kurulması gerekir.
✓ Soybağı nasıl kurulur?
1. Tanıma: Baba, çocuğu resmi olarak tanır (nüfus müdürlüğünde veya noter önünde)
2. Babalık Davası: Baba tanımıyorsa, mahkemede DNA testi ile babalık tespit edilir
Soybağı kurulduktan sonra, evlilik içinde doğan çocuklarla aynı haklara sahip olursunuz. Yetkili mahkeme: Çocuğun oturduğu yer Aile Mahkemesi’dir.
İştirak Nafakası Hakkında Sık Sorulan Sorular
İştirak nafakası nedir?
İştirak nafakası, boşanmadan sonra çocuğun velayetini almayan anne veya babanın, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderleri için ödediği nafakadır. Halk arasında “çocuk nafakası” olarak da bilinir.
İştirak nafakasını kim öder?
Çocuğun velayetini almayan ebeveyn öder. Çocuk annesiyle yaşıyorsa baba, babayla yaşıyorsa anne nafaka ödemekle yükümlüdür.
İştirak nafakası ne kadar?
Sabit bir miktar yoktur. Mahkeme; çocuğun yaşını, ihtiyaçlarını ve nafaka yükümlüsünün gelirini değerlendirerek karar verir. 2026 yılında ortalama 3.000 TL ile 15.000 TL arasında değişmektedir.
İştirak nafakası ne zaman biter?
Kural olarak çocuk 18 yaşını doldurduğunda otomatik olarak sona erer. Bunun dışında çocuğun evlenmesi veya kendi geçimini sağlaması halinde de nafaka biter.
Çalışıyorum, yine de nafaka alabilir miyim?
Evet! Çalışıyor olmanız iştirak nafakası almanıza engel değildir. Nafaka çocuğun hakkıdır ve diğer ebeveyn çocuğun giderlerine katkıda bulunmak zorundadır.
Nafaka artırılabilir mi?
Evet. Çocuğun büyümesi, eğitim giderlerinin artması veya enflasyon nedeniyle nafaka artırım davası açabilirsiniz.
Nafaka ödenmezse ne yapabilirim?
İcra takibi başlatabilirsiniz. Borçlunun banka hesaplarına, maaşına ve mallarına haciz konulabilir. Ayrıca 3 aya kadar tazyik hapsi cezası verilebilir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka nasıl belirlenir?
Protokolde nafaka miktarı, ödeme tarihi ve yıllık artış oranı açıkça yazılmalıdır. Hâkim, miktarı çocuğun yararı açısından değerlendirir.
Hangi mahkemede dava açmalıyım?
Aile Mahkemesi’nde dava açmalısınız. Yetkili mahkeme, sizin (nafaka alacaklısının) oturduğu yer mahkemesidir.
Evlilik dışı çocuğum için nafaka alabilir miyim?
Evet. Önce tanıma veya babalık davası ile soybağı kurulmalıdır. Ardından iştirak nafakası talep edebilirsiniz.
İştirak nafakası ile yardım nafakası farkı nedir?
İştirak nafakası 18 yaşına kadar velayet sahibi tarafından talep edilir. Yardım nafakası ise 18 yaşını geçmiş ama eğitimine devam eden çocuk tarafından bizzat talep edilir.
Velayet değişirse nafaka ne olur?
Velayet değişirse nafaka yükümlülüğü de değişir. Artık yeni velayet sahibi, eski velayet sahibinden nafaka talep edebilir.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak iştirak nafakası konusunda müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunuyoruz. Nafaka talebi, nafaka artırımı veya nafaka tahsili süreçlerinde deneyimli aile hukuku avukatlarımız yanınızda. Çocuğunuzun haklarını en iyi şekilde korumak için ücretsiz ön görüşme hakkınızdan yararlanın.