Biri İzmir’de, diğeri İstanbul’da. Anlaşmalı boşanmak istiyorsunuz ama sürecin nasıl işleyeceğini bilmiyorsunuz. “Farklı şehirlerde anlaşmalı boşanma nasıl olur?”
Kısa yanıt: Farklı şehirlerde yaşamak anlaşmalı boşanmaya engel değildir. Taraflar, eşlerden birinin yaşadığı şehirdeki Aile Mahkemesi’nde dava açabilir. Tek kritik zorunluluk, her iki eşin duruşmaya bizzat gitmesidir — bu yükümlülük vekâletle devre dışı bırakılamaz. Bunun dışındaki tüm adımlar, farklı şehirlerden avukat aracılığıyla yürütülebilir.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak bu rehberde “Hangimiz seyahat edecek?”, “Hangi şehirde açılmalı?”, “Protokolü bir araya gelmeden imzalayabilir miyiz?” ve “Dava ne kadar sürer?” sorularını adım adım yanıtlıyoruz.
Hangi Şehirde Dava Açılabilir?
TMK m.168 uyarınca üç seçenek mevcuttur:
✓ Davacı eşin yaşadığı şehir — Davayı açan kişinin ikamet adresinin bulunduğu yer Aile Mahkemesi
✓ Davalı eşin yaşadığı şehir — Diğer eşin ikamet adresinin bulunduğu yer Aile Mahkemesi
✓ Son 6 ayın ortak ikamet şehri — Dava tarihinden 6 ay önceye kadar birlikte yaşadığınız yer Aile Mahkemesi
Anlaşmalı boşanmada yetki kesin değildir; taraflar birlikte anlaştığı için yetki itirazı da olmaz. Bu, her iki tarafın pratikte en uygun mahkemeyi seçme özgürlüğüne sahip olduğu anlamına gelir.
Evlendiğiniz şehrin önemi yok: Evlenme yeri, boşanma davasının nerede açılacağını etkilemez. Evlenme cüzdanını çıkardığınız şehre gitmeniz gerekmez.
En Kritik Kural: Her İki Eş Duruşmaya Bizzat Gelmelidir
Anlaşmalı boşanmanın farklı şehirlerde yaşayan çiftler için tek gerçek zorluğu budur: Her iki eşin, duruşmanın yapıldığı şehre gidip mahkemede hazır bulunması zorunludur.
✓ Avukat dava açabilir — protokol hazırlama, dilekçe sunma, mahkeme takibi
✓ Avukat duruşmada yanınızda bulunabilir
✓ Protokol farklı şehirlerde imzalanabilir (kargo/posta ile)
✗ Avukat duruşmada sizin yerinize beyan veremez
✗ Sadece bir eş gelemezse dava reddedilir veya çekişmeliye döner
Sonuç olarak: Farklı şehirlerdeki anlaşmalı boşanmada yalnızca tek bir seyahat zorunludur — dava hangi şehirde açılırsa, diğer şehirden gelen eş o şehre gelir. Anlaşmalı boşanma tek celsede tamamlandığından bu da tek seferlik bir seyahattir.
Hangi Şehri Seçmeli? Pratik Karar Rehberi
| Durum | Önerilen Yaklaşım |
|---|---|
| Her iki şehir de yetkili, seyahat maliyetleri eşit | Mahkeme iş yükü daha az olan şehri tercih edin — daha erken duruşma alınır |
| Bir tarafın seyahat etmesi zor (çocuk, sağlık vb.) | Seyahati zor olan tarafın yaşadığı şehirde dava açın |
| Çok hızlı tamamlamak istiyorsunuz | İş yükü daha az olan küçük veya orta büyüklükteki şehri tercih edin |
| İstanbul’un farklı yakalarında yaşıyorsunuz | Ulaşımı daha kolay olan adliyeyi seçin (Bakırköy, Çağlayan, Kadıköy vb.) |
Adım Adım: Farklı Şehirlerde Anlaşmalı Boşanma Süreci
📌 Adım 1 — Protokol Hazırlığı
Velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımını kapsayan anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanır. İki eş farklı şehirlerde olsa da protokol her biri tarafından ayrı ayrı ıslak imzalanıp kargo ile gönderilebilir. Fotokopi ya da taranmış imza kabul edilmez.
📌 Adım 2 — Dava Açılışı
Dava dilekçesi, ıslak imzalı protokol ve gerekli belgelerle birlikte seçilen şehirdeki Aile Mahkemesi’ne verilir. Avukat varsa UYAP üzerinden elektronik başvuru yapılabilir; siz seyahat etmek zorunda değilsiniz.
📌 Adım 3 — Duruşma Tarihi
Mahkeme, taraflara tebligat göndererek duruşma günü bildirir. İş yüküne göre 10 gün ile 3 ay arasında tarih alınır.
📌 Adım 4 — Duruşma (Her iki eş bizzat hazır olur)
Her iki eş duruşmanın yapıldığı şehirde mahkemede hazır bulunur. Hakim protokolü okur, tarafların iradesini teyit eder. Protokol uygunsa aynı gün karar açıklanır — tek celsede tamamlanır.
📌 Adım 5 — Kararın Kesinleşmesi
Gerekçeli karar tebliğinden 15 gün içinde istinafa başvurulmazsa karar kesinleşir. Nüfus müdürlüğüne bildirim mahkemece yapılır; medeni durumunuz otomatik olarak güncellenir.
Gerekli Belgeler
✓ Dava dilekçesi
✓ Islak imzalı anlaşmalı boşanma protokolü
✓ Nüfus cüzdanı fotokopisi (avukatla açılıyorsa fotoğraflı vekaletnme yeterli)
✓ Evlenme cüzdanı veya nüfus kayıt örneği
✓ Dava harcı ve gider avansı ödeme dekontu
✓ Müşterek çocuk varsa: Çocuğun nüfus kayıt örneği
Protokolde Ne Yazılmalı?
Protokolün eksiksiz ve net olması, tek celsede bitirilmesi için şarttır. Muğlak ya da eksik protokol hakimin onaylamadığı durumlarda ikinci bir duruşma gerekebilir:
• Çocuk varsa: Velayet hangi eşte, kişisel ilişki ne zaman ve nasıl kurulacak, iştirak nafakası ne kadar
• Yoksulluk nafakası: Talep ediliyor mu, miktar ve ödeme koşulları; feragat ediyorsa bu da yazılmalı
• Tazminat: Talep varsa kesin miktar — “uygun görülecek miktar” gibi muğlak ifadeler reddedilebilir
• Mal paylaşımı: Taşınmaz, araç, banka hesabı, eşya gibi ortak malların kime kalacağı
Sık Sorulan Sorular
Ben İstanbul’da, eşim Ankara’da. Hangimiz seyahat edecek?
Hangisinin şehrinde dava açılırsa, diğer eş o şehre gider. Taraflar karşılıklı anlaşarak hangi şehirde dava açılacağına karar verir. Çoğunlukla her iki eş için de erişimi daha kolay olan şehir ya da iş yükü az olan Aile Mahkemesi tercih edilir.
Avukat benim yerime duruşmaya girebilir mi?
Hayır. Anlaşmalı boşanmada hakim her iki eşi bizzat dinlemek zorundadır. Avukat yanınızda olabilir; ancak sizin iradenizi açıklama yerine geçemez. Her iki eşin duruşmada fiziksel varlığı zorunludur.
Protokolü imzalamak için bir araya gelmek zorunda mıyız?
Hayır. Her eş protokolü kendi şehrinde ıslak imzalayıp kargoyla gönderebilir. Önemli olan protokolün ıslak imzalı olmasıdır; taranmış ya da fotoğraflı imzalar mahkemece kabul edilmez.
Kaç kez mahkemeye gitmemiz gerekecek?
Protokol eksiksiz ve doğruysa tek bir duruşma yeterlidir. Protokolde eksiklik veya hakimin onaylamadığı bir madde varsa ikinci bir duruşma gerekebilir. Bu nedenle protokolü önceden avukatla hazırlamak büyük önem taşır.
Evlendiğimiz şehirde dava açmak zorunda mıyız?
Hayır. Evlenme yeri, boşanma davasının hangi mahkemede açılacağıyla ilgili değildir. Yetkili mahkeme, taraflardan birinin şu anki ikametinin bulunduğu yer ya da son altı aylık ortak ikamet yeridir.
Dava ne kadar sürer?
Dava açılışından duruşmaya kadar geçen süre mahkemenin iş yüküne göre değişir: küçük şehirlerde 10–30 gün, büyük şehirlerde 1–3 ay. Duruşma tek celsede tamamlanır. Karar tebliğinden 15 gün sonra kesinleşir. Toplam süreç genellikle 1–4 ay içinde tamamlanır.
Avukat tutmak zorunda mıyım?
Yasal zorunluluk yoktur; ancak farklı şehirlerdeki anlaşmalı boşanmalarda avukat, protokol hazırlığı, dava açma ve belge takibini sizin adınıza yürütebilir. Seyahat ihtiyacını yalnızca duruşmaya indirger. Protokolde yapılacak hata hak kayıplarına yol açabileceğinden avukat desteği tavsiye edilir.
UYAP üzerinden takip edebilir miyim?
Evet. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden dava dosyanızın güncel durumunu, tebligat bilgilerini ve duruşma tarihini takip edebilirsiniz. Bu özellik, farklı şehirlerde yaşayan çiftler için büyük kolaylık sağlar.
Yurt dışındayım; nasıl anlaşmalı boşanabilirim?
Duruşmaya bizzat katılım zorunluluğu yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları için de geçerlidir. Türkiye’de anlaşmalı boşanma yapılacaksa her iki eşin duruşmada fiziksel olarak hazır olması şarttır. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin Türkiye’deki son ikamet yeri veya nüfusa kayıtlı olduğu yer Aile Mahkemesi’dir.
Küçük bir ilçede oturuyorum; orada Aile Mahkemesi var mı?
Her ilçede Aile Mahkemesi olmayabilir. Aile Mahkemesi bulunmayan ilçelerde, Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi bu davalara bakar. Dava, o ilçenin Asliye Hukuk Mahkemesi’nde aynı usule göre görülür.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak farklı şehirlerdeki çiftler için protokol hazırlığından mahkeme seçimine, belge tamamlamadan duruşma koordinasyonuna kadar tüm süreci sizin adınıza yönetiyoruz. Tek yapmanız gereken duruşma gününde mahkemede hazır olmak. Ücretsiz ön görüşme talebinde bulunabilirsiniz.