Boşanma davası açtınız, eşinizle barıştınız ya da kararınızı değiştirdiniz. Peki ne yapabilirsiniz? “Boşanma davasını geri çekince ne olur?”
Net yanıt: Açılan bir boşanma davasını geri çekmenin iki farklı yolu var: Davayı geri almak (HMK m.123) ve davadan feragat etmek (HMK m.307). Bu iki yolun sonuçları birbirinden çok farklı. Hangisini seçtiğiniz, yeniden dava açıp açamayacağınızı ve ne kadar masraf ödeyeceğinizi doğrudan etkiler.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak bu rehberde “Geri almak ile feragat arasındaki fark nedir?”, “Tekrar boşanma davası açabilir miyim?”, “Eşimin izni gerekli mi?” sorularını pratik biçimde yanıtlıyoruz.
İki Farklı Yol: Hangisi Ne Anlama Gelir?
📌 Davayı Geri Almak (HMK m.123):
Davayı geçici olarak sonlandırırsınız; hakkınızı saklı tutarsınız. Dava hiç açılmamış gibi sayılır. İleride istediğiniz zaman yeniden aynı ya da farklı sebeplerle dava açabilirsiniz. Cevap süresi geçmişse eşinizin izni gerekir.
📌 Davadan Feragat Etmek (HMK m.307):
Hem davayı hem o davanın konusu olan hakkı bırakırsınız. Eşinizin izni gerekmez. Ancak feragat ettiğiniz sebeplere dayanarak bir daha boşanma davası açamazsınız. Bu karardan geri dönülemez.
| Özellik | Geri Alma | Feragat |
|---|---|---|
| Eşin izni gerekiyor mu? | Cevap süresi geçtiyse evet | Hayır |
| Hak saklı kalır mı? | ✅ Evet | ❌ Hayır, düşer |
| Yeniden dava açılabilir mi? | ✅ Her zaman | Aynı sebeple hayır |
| Geri dönülebilir mi? | Koşullara göre | ❌ Hayır |
Davayı Geri Almak: Ayrıntılar
Eşin İzni Ne Zaman Gerekir?
Cevap süresinin dolup dolmadığına göre durum değişir:
✓ Cevap süresi dolmadan: Eşinizin izni olmadan davayı geri alabilirsiniz — tek taraflı karar yeterlidir.
✓ Cevap süresi dolduktan sonra: Eşinizin açık ve net rızası gerekir. “Tamam”, “izin veriyorum” ya da eşdeğer açık bir beyan olmadan geri alma geçerli olmaz. Sessiz kalmak rıza sayılmaz.
Geri Almanın Sonuçları
• Dava hiç açılmamış sayılır — tüm sonuçlar geriye dönük kalkar
• Hakkınız korunur — aynı ya da farklı sebeplerle istediğiniz zaman yeniden dava açabilirsiniz
• Zamanaşımı geri işler — dava açılmasıyla kesilen süreler tekrar işlemeye başlar; yeni dava açarken buna dikkat edin
Davadan Feragat: Dikkat Edilmesi Gerekenler
Feragat Sonrası Boşanma Davası Açılabilir mi?
Evet, açılabilir — ancak önemli bir sınırlama vardır: Feragat ettiğiniz davanın sebepleri affedilmiş sayılır. Bu sebeplere dayanarak yeniden dava açamazsınız.
Örnek: Eşinizin fiziksel şiddetini gerekçe göstererek dava açtınız, sonra feragat ettiniz. Yargıtay’a göre bu davanın sebepleri artık affedilmiş sayılır. Yeniden dava açmak istiyorsanız, feragatten sonra yaşanan yeni bir olayı gerekçe göstermeniz gerekir.
Feragat Kararından Dönülebilir mi?
Kural olarak hayır. Feragat beyanı geri alınamaz; feragatten feragat de mümkün değildir. Yalnızca feragatin hile, hata ya da baskı altında yapıldığını ispatlarsanız, ayrı bir “feragatin feshi davası” açılabilir — bu dava uzun ve zorlu bir süreçtir.
Masraflar Ne Olur?
Hem davayı geri almak hem de feragat etmek durumunda davayı kaybetmiş gibi yargılama giderlerini ödersiniz. Vekalet ücretinin miktarı işlemin hangi aşamada yapıldığına bağlıdır:
Ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce: AAÜT maktu ücretinin yarısı
Ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra: AAÜT maktu ücretinin tamamı
Eşinizin avukatı yoksa: Vekalet ücreti ödenmez (karşı taraf avukatsız ise)
Hangi Yolu Seçmelisiniz?
🤝 Barıştıysanız ama emin değilseniz → Davayı Geri Alın
Hakkınızı saklı tutursunuz. Eşinizin izniyle. İleride istediğiniz zaman yeniden dava açabilirsiniz.
✋ Kesin vazgeçme ve eşin izni yoksa → Feragat
Tek taraflı yapabilirsiniz. Ama feragat ettiğiniz sebeplere bir daha dayanamazsınız. Dönüşü olmayan bir karar — öncesinde avukat desteği almanız kritik önem taşır.
Boşanma Davasını Geri Çekmek İçin Ne Yapmalısınız?
Davayı geri almak ya da feragat etmek için izlenecek adımlar pratik olarak aşağıdaki gibi işler:
📌 Adım 1 — Hangi yolu seçtiğinize karar verin
Eşinizle barıştıysanız ve yeniden dava açma ihtimaliniz varsa: davayı geri alın. Kesin vazgeçiyorsanız veya eşinizin rızasını alamıyorsanız: feragat edin. Tercihiniz sonraki haklarınızı doğrudan belirler.
📌 Adım 2 — Dilekçeyi doğru hazırlayın
“Davayı geri alıyorum” ile “davadan feragat ediyorum” ifadeleri farklı hukuki sonuçlar doğurur. Yanlış bir ifade, fark etmeden hakkınızı düşürebilir. Dilekçeyi avukatınızla hazırlayın ya da niyetinizi açıkça belirtin.
📌 Adım 3 — Eşinizin rızasını alın (geri alma için, cevap süresi geçtiyse)
Cevap süresi dolduktan sonra davayı geri almak istiyorsanız eşinizin de ayrı bir dilekçeyle rızasını bildirmesi gerekir. Bu dilekçe davanın görüldüğü mahkemeye sunulur.
📌 Adım 4 — Yargılama giderlerini ödeyin
Mahkeme, davacı aleyhine yargılama giderleri kararı verir. Vekalet ücreti ön inceleme tutanağının imzalanıp imzalanmadığına göre değişir. Ödeme yapıldıktan sonra dava dosyası kapatılır.
Geri Alma Sonrasında Yeniden Boşanma Davası Açmak
Davayı geri aldıysanız, aynı ya da farklı boşanma sebeplerine dayanarak istediğiniz zaman yeniden dava açabilirsiniz. Bekleme süresi yoktur; ilk davada kullandığınız deliller ve olgular yeni davada da kullanılabilir.
Feragat ettikten sonra yeniden dava açmak da mümkündür — ancak feragat edilen sebeplere dayanılamaz. Feragat tarihinden sonra yaşanan yeni olaylar, yeni boşanma davasının gerekçesi olabilir. Bu nedenle feragat tarihinden sonra yaşanan olayları kayıt altına almak ve belgeleyen delilleri korumak önemlidir.
Zamanaşımı Uyarısı: Davayı geri almanın ardından yeni dava açarken zamanaşımı sürelerine dikkat edin. Dava açılmasıyla kesilen zamanaşımı, geri alma işlemiyle birlikte kesilmemiş sayılır. Uzun süreler geçtikten sonra açılacak davalarda zaman aşımı sorunu gündeme gelebilir.
Sık Sorulan Sorular
Davayı geri çekersem yeniden açabilir miyim?
Davayı geri aldıysanız (HMK m.123) evet, her zaman yeniden açabilirsiniz. Davadan feragat ettiyseniz, feragat ettiğiniz sebeplere dayanarak açamazsınız; yalnızca yeni ve farklı sebeplerle dava açılabilir.
Eşim izin vermezse ne yapabilirim?
Cevap süresi dolduktan sonra eşinizin izni olmadan davayı geri alamazsınız. Bu durumda iki seçenek kalır: davadan feragat etmek (tek taraflı, eşin izni gerekmez) ya da davayı sürdürmek.
Feragat ettikten sonra pişman oldum; ne yapabilirim?
Kural olarak feragat geri alınamaz. Yalnızca feragatin hile, hata ya da zorlamayla yapıldığını ispat ederek “feragatin feshi davası” açabilirsiniz. Bu dava hem zor hem de uzundur; bu nedenle feragat öncesinde avukatınıza danışmanız büyük önem taşır.
Feragat ettiğimde hangi sebepler ortadan kalkar?
Feragat ettiğiniz davada ileri sürdüğünüz tüm sebepler. Yargıtay bu sebeplerin feragat tarihiyle birlikte affedilmiş sayılacağını kabul eder. Feragat tarihinden sonra gerçekleşen yeni olaylar ise yeni davanın konusu olabilir.
Sadece nafaka talebinden feragat edebilir miyim?
Evet. Kısmi feragat mümkündür. Sadece nafaka, tazminat ya da ziynet eşyası gibi belirli taleplerden feragat edebilir; boşanma davasını sürdürebilirsiniz. Feragat yalnızca bıraktığınız talep için sonuç doğurur.
Anlaşmalı boşanma davasından vazgeçebilir miyim?
Evet. Anlaşmalı boşanma davası hüküm kesinleşene kadar her iki taraf da iradelerini geri alabilir. Dava ortadan kalkar; protokolde anlaşılan şartlar da geçersiz hale gelir. Yargılama giderleri davacıya yüklenir.
Masrafları geri alabilir miyim?
Hayır. Dava harcı, posta masrafı gibi yargılama giderleri ve davalının avukat varsa vekalet ücreti davacı tarafından ödenir. Ödenen harçların iadesi yapılmaz.
“Davayı geri çekiyorum” yazdım; bu feragat mi sayılır?
Mahkeme gerçek iradenizi araştırır. Ancak uygulamada belirsiz ifadeler farklı yorumlanabilmektedir. “Davamı geri alıyorum” ifadesi geri alma, “davamdan feragat ediyorum” ifadesi feragat olarak nitelendirilebilir. Yanlış ifadeler hak kayıplarına yol açabileceğinden dilekçenin bir avukat tarafından hazırlanması önerilir.
Temyiz aşamasında feragat edilebilir mi?
Karar kesinleşinceye kadar feragat mümkündür. Temyiz aşamasında yapılan feragat beyanı mahkemeye iletilir ve bu konuda karar verilmek üzere hüküm bozulabilir.
Barıştık; eşim de dava açmıştı. O da geri çekmeli mi?
Evet. Her tarafın kendi davasını geri alması ya da feragat etmesi gerekir. Sizin davanızı geri almanız, eşinizin karşı davasını otomatik olarak sona erdirmez. Her dava bağımsız olarak değerlendirilir.
Kazdal Hukuk Bürosu olarak boşanma davasından geri alma ya da feragat süreçlerinde doğru kurumun seçilmesinden dilekçenin hazırlanmasına, masraf hesaplarından yeniden dava stratejisine kadar her aşamada yanınızdayız. Ücretsiz ön görüşme talebinde bulunabilirsiniz.