Detaylı Açıklama
Kasko sigortası, araç sahibinin kendi aracında meydana gelen hasarları, aracın çalınmasını ve çeşitli doğal afet risklerini teminat altına alan ihtiyari bir sigorta türüdür. Zorunlu trafik sigortasından farklı olarak kasko sigortası yasal bir zorunluluk değildir; ancak özellikle yeni ve değerli araçlar için yaygın biçimde tercih edilmektedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1421. maddesi ve devamında düzenlenen mal sigortası hükümlerine tabidir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları’nın A.1 maddesi, standart teminatın kapsamını beş başlıkta sayar: aracın başka araçlarla çarpışması; sigortalının iradesi dışında sabit veya hareketli bir cismin çarpması, aracın devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması; üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler; aracın yanması; aracın veya parçalarının çalınması ya da çalınmaya teşebbüs edilmesi.
Doğal afetler bu listede yer almaz. Sel ve su baskını kaynaklı zararlar Genel Şartlar’ın A.4.5 bendinde, deprem, toprak kayması, fırtına, dolu ve yıldırım kaynaklı zararlar ise A.4.4 bendinde, yalnızca ek sözleşmeyle teminat altına alınabilecek haller arasında sayılmıştır. Bu nedenle “kaskom var” ifadesi, sel veya deprem hasarının karşılanacağı anlamına gelmez.
Genel Şartlar ürün isimlerini de tanımlar: Dar Kasko ana teminat gruplarından bir kısmını, Kasko tamamını, Genişletilmiş Kasko ana teminatların tamamı ile ek risklerden bir kısmını, Tam Kasko ise ek sözleşmeyle alınabilecek risklerin tamamını kapsar. Teminatın içeriği hangi ürüne uyuyorsa poliçe başlığının en az 16 punto harflerle o ürün adını içermesi öngörülmüştür; poliçenizi kontrol ederken en hızlı yol budur.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
TTK m.1421 uyarınca sigortacı, sigortalının malındaki zararı tazmin eder. Kasko sigortasında tazminat hesaplamasında aracın rizikonun gerçekleştiği andaki rayiç değeri esas alınır. Sigorta bedeli rayiç değerin üzerinde belirlense dahi sigortacı gerçek zarardan fazlasını ödemez; bu husus sigorta hukukunun temel ilkelerinden olan zenginleşme yasağının yansımasıdır.
Hasar ihbarının poliçede belirtilen süre içinde yapılması zorunludur. Genel uygulama olarak kaza tarihinden itibaren beş iş günü içinde sigorta şirketine bildirim yapılmalıdır. Hasar dosyasının açılmasının ardından sigorta eksperi aracı inceler ve hasar bedelini belirler. Sigortalı, eksperin belirlediği bedeli düşük bulması halinde sigorta tahkim komisyonuna veya mahkemeye başvurabilir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Kasko sigortasında en sık yaşanan uyuşmazlık, sigorta şirketinin hasar bedelini düşük tespit etmesi veya hasarın teminat kapsamında olmadığını ileri sürmesidir. Özellikle muafiyet uygulamaları, teminat dışı haller ve hasar oranının aracın değerine oranla yüksek olduğu durumlarda pert-total işlemi tartışma konusu olmaktadır.
Alkollü araç kullanımı sırasında meydana gelen hasarlarda sigorta şirketleri ödeme yapmayı reddedebilir. Ancak Yargıtay içtihatlarına göre alkolün kazaya etkisinin bilirkişi raporu ile ispatlanması gerekir; salt alkollü olma hali tek başına teminat dışı bırakma sebebi oluşturmaz. Ehliyetsiz araç kullanımı, aracın ruhsatta belirtilen kullanım amacı dışında kullanılması ve kasıtlı hasar oluşturma ise kesin teminat dışı hallerdendir. Sigortalının prim borcunu vadesinde ödememesi halinde teminat askıya alınır ve bu dönemde meydana gelen hasarlar karşılanmaz.