Önalım Davalarındaki Önemi
Önalım hakkının amacı, paylı mülkiyete yabancı girmesini engellemektir. Taşınmaz paydaşlar arasında zaten fiilen bölüşülmüş ve her paydaş kendi kısmını ayrı kullanıyorsa, satılan kısım diğer paydaşların fiilen kullandığı alana müdahale etmez. Bu durumda önalım hakkını kullanmak, hakkın amacı dışında kullanımı sayılabilir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2026/2350 E., 2026/3420 K., 23.06.2026 sayılı kararına konu olayda, ilk derece mahkemesi taşınmazın paydaşlar arasında eylemli olarak taksim edildiğini ve bunun bilirkişi raporları ile uydu fotoğraflarıyla teyit edildiğini tespit ederek davayı dürüstlük kuralına aykırılık gerekçesiyle reddetmiş; karar Yargıtay tarafından onanmıştır.
Nasıl İspatlanır?
- Bilirkişi raporu — taşınmaz üzerindeki kullanım biçiminin keşifle tespiti
- Uydu fotoğrafları — farklı kullanım alanlarının ve sınırların yıllar içindeki görünümü
- Tanık beyanları — paydaşların hangi bölümü ne zamandan beri kullandığı
- Ayrı sulama, çit, duvar gibi fiziki sınır işaretleri
Tapuda Ayrılmadan Hukuki Sonuç Doğurur mu?
Fiili taksim tapu kaydını değiştirmez; taşınmaz hukuken paylı mülkiyette kalmaya devam eder. Ancak paydaşlar arasındaki bu fiili durum, özellikle önalım davalarında dürüstlük kuralı çerçevesinde değerlendirilerek sonuç doğurabilir.