Uygulama Koşulları
Tedavi ve denetimli serbestlik tedbiri, TCK m.191/2 hükmü uyarınca kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunda uygulanır. İlk kez bu suçu işleyen şüpheli hakkında Cumhuriyet savcısı 5 yıl süreyle kamu davasının açılmasını erteler ve şüphelinin madde kullanıcısı olup olmadığına göre tedavi tedbiri uygulanmasına karar verir. Tedavi tedbiri, yalnızca madde bağımlılığı ya da kullanımı tespit edilen şüpheliler için uygulanır; kullanıcı olmayan ancak bulundurmakla suçlanan kişiler için yalnızca denetimli serbestlik tedbiri yeterli sayılabilir.
Tedavinin Süresi ve Kapsamı
Tedavi süresi kural olarak en az 1 yıldır; uzmanların tedaviye devam gerektiğine dair rapor vermesi halinde üçer aylık dönemler halinde en fazla bir yıl daha uzatılabilir. Tedavi, Sağlık Bakanlığı’na bağlı AMATEM (Alkol Madde Araştırma Tedavi Eğitim Merkezi), ÇEMATEM (çocuk/ergen için) veya onaylı diğer merkezlerde ambulatuvar ya da yatarak sürdürülebilir. Şüpheli aynı zamanda denetimli serbestlik müdürlüğüne periyodik olarak başvurur, tedavinin ilerleyişine dair uzman raporları savcılığa iletilir.
Tedbire Uyum ve İzleme
Şüpheliden periyodik idrar/kan numunesi alınır; uyuşturucu kullanımı tespit edilirse savcı uyarıda bulunur veya tedbire bir kez daha şans verir. Tekrarlanan ihlallerde erteleme kararı kaldırılır ve kamu davası açılır. Ayrıca şüphelinin rehabilitasyon programlarına, grup terapilerine ve bireysel seanslara katılımı izlenir. Sosyal hizmet uzmanı kişinin aile, iş ve çevre koşullarını raporlar.
Tedbirin Sonuçlanması
1-2 yıllık sürenin başarıyla tamamlanması halinde kamu davası açılmaz ve dosya düşürülür; şüpheli hakkında herhangi bir mahkumiyet kaydı oluşmaz. Sabıka kaydında da bu işlem görünmez. Ancak erteleme süresi içinde yeniden uyuşturucu suçu işlenirse bu kişi tekrar tedbir imkanından yararlanamaz; doğrudan kamu davası açılır ve genel hükümlere göre yargılanır. Bu nedenle tedavi tedbiri, ilk kez suç işlemiş kullanıcılar için kritik bir fırsat penceresidir.