- Yargı Paketi kapsamında TBMM Adalet Komisyonu’ndan geçen bir önerge, dolandırıcılık dosyalarında çok tartışılan bir konuyu düzenlemektedir: hesabını, kartını, IBAN’ını veya kripto cüzdanını başkasına veren kişilere ilişkin ceza indirimi. Sosyal medyada “hesabını veren herkesin cezası otomatik düşecek” gibi yanlış yorumlar dolaşsa da, önergenin resmî metni incelendiğinde gerçek bambaşkadır. Ceza Hukuku açısından önemli olan, indirimin şartını ve henüz yasalaşmadığını doğru anlamaktır.
⚠️ Önce en kritik uyarı: Bu metinler şu an Adalet Komisyonu’ndan geçmiş birer taslaktır. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilip, Cumhurbaşkanınca onaylanıp Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmediği sürece mahkemeler bu maddeleri uygulayamaz. O güne kadar mevcut cezalar ve eski sistem kuralları aynen geçerlidir. Dosyası olanların süreci yakından takip etmesi gerekir.
Düzenleme Bir Bakışta
Komisyondan Geçen Önerge Metni
Adalet Komisyonu’nda kabul edilen önerge, 5237 sayılı TCK’nın 158. maddesine yeni bir fıkra eklenmesini öngörmektedir:
Gerekçede, bu fiilin “haksızlık içeriği” dikkate alınarak cezada indirim yapılmasının amaçlandığı belirtilmektedir.
Sadece IBAN Değil: Hesap, Kart ve Kripto Cüzdanı
Düzenleme yalnızca banka hesap numaralarını (IBAN) değil, aşağıdaki araç ve zorunlu bilgilerin (şifre, kullanıcı adı, kart numarası vb.) verilmesini de kapsar:
- Banka hesapları ve IBAN numaraları
- Banka veya kredi kartları
- Ödeme hizmeti sağlayıcıları (Papara, Moka vb.) nezdindeki hesaplar
- Kripto varlık hizmet sağlayıcıları (Binance, Paribu, BTCTurk vb.) nezdindeki hesap ve dijital cüzdanlar
İndirimin Asıl ve Tek Şartı: “Sadece Vermek”
En çok karıştırılan kısım budur. Önergedeki “haksız bir menfaat sağlamak amacıyla” ibaresi nedeniyle, ortada bir komisyon, menfaat veya para alma amacının olması indirime engel değildir. Asıl ölçüt, sanığın eyleminin yalnızca hesap/cüzdan bilgilerini “başkasına vermek” ile sınırlı kalıp kalmadığıdır.
- Hesabını/kartını/IBAN'ını verip çekildiyse
- Kripto cüzdanı bilgisini teslim edip başka rol almadıysa
- Karşılığında komisyon almış olsa bile (tek başına engel değil)
- Mağdurla iletişim: arama, mesaj, ilan yükleme
- Para trafiğini yönetme: ATM'den çekme, başka hesaba transfer
- Organizasyonda aktif rol: hiyerarşik/sürekli görev
📌 Özet: Komisyon veya kazanç amacı olsa dahi, sanığın tek rolü kartı/şifreyi/IBAN’ı/kripto cüzdanını teslim etmekten ibaretse ceza yarı oranında indirilecek. Eylem “vermenin” ötesine (para çekme, mağdur arama) geçtiyse indirim hakkı kaybedilir. Yasalaşsa bile otomatik indirim yoktur; mahkeme dosyadaki delilleri ayrıntılı inceleyecektir.
”Dosyası Olanlar” İçin Geçici Madde
Önerge, derdest ve kesinleşmiş dosyalar için ayrı bir geçici madde de getirmektedir:
- Üst mahkeme dosyayı esastan incelemez
- Doğrudan BOZMA kararı verip ilk derece mahkemesine gönderir
- Yerel mahkeme yeniden yargılayıp 1/2 indirimi uygular
- Daha önce etkin pişmanlık almamış olmak şart
- Mahkeme ihtar gönderir; ihtardan itibaren 6 ay
- Mağdurun zararı tamamen giderilirse TCK m.168/2 uygulanır
Sık Yapılan Yanlış Yorumlar
- ❌ “Hesabını veren herkesin cezası otomatik düşecek.” → Yanlış. İndirim yalnızca rolü “sadece vermek” ile sınırlı olanlara ve mahkeme incelemesi sonucunda uygulanır.
- ❌ “Komisyon alan yandı, almayan kurtuldu.” → Yanlış. Menfaat/komisyon tek başına indirime engel değildir; belirleyici olan eylemin sınırıdır.
- ❌ “Kanun çıktı, hemen tahliye olurum.” → Yanlış. Henüz yasalaşmadı; kesinleşmiş dosyalarda tahliyenin ön şartı zararın tamamen giderilmesidir.
Sık Sorulan Sorular
Hesabını/IBAN'ını verene ceza indirimi yasalaştı mı?
İndirim ne kadar ve hangi suçları kapsıyor?
Sadece IBAN mı, kripto cüzdanı da kapsamda mı?
Komisyon (para) aldıysam indirimden yararlanır mıyım?
Hangi durumlarda indirim uygulanmaz?
Davam istinaf/Yargıtay aşamasında, ne olur?
Cezam kesinleşti — yararlanabilir miyim?
Sonuç
- Yargı Paketi kapsamında Adalet Komisyonu’ndan geçen bu çifte önerge, IBAN/hesap/kart ve kripto cüzdanı bilgilerini “sadece vermek” ile sınırlı iştirakte cezanın yarı oranında (1/2) indirilmesini; derdest dosyalarda bozma–yeniden yargılamayı, kesinleşmiş dosyalarda ise 6 ay içinde zarar giderme koşuluyla TCK m.168/2 etkin pişmanlığını öngörmektedir. Ancak düzenleme henüz yasalaşmamıştır ve yürürlüğe girse bile otomatik indirim getirmemektedir.
Dosyası olan veya yakını ceza infazında bulunan kişilerin; rolünün gerçekten “sadece vermek” ile sınırlı olup olmadığını, zarar miktarını ve 6 aylık kritik süreyi bir ceza hukuku avukatıyla şimdiden değerlendirmesi, yasalaşma hâlinde hızlı ve doğru hareket etmelerini sağlar. IBAN/hesap kullandırma suçunun genel çerçevesi için IBAN kiralama suçu ve cezası rehberimize bakabilirsiniz.
Bu Makalede Geçen Hukuki Terimler
Av. Kazım İsmail Kazdal
Kurucu Avukat
İstanbul Barosu Sicil No: 75389
İlk ve orta öğrenimini Rize'de tamamlamış, 2009 yılında lise eğitiminden mezun olmuştur. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Tarih Öğretmenliği Bölümünü kazanmış, 2015 yılında bu bölümden mezun olmuştur. İkinci üniversite eğitimi kapsamında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmüş ve 2019 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi diplomasını da almıştır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurarak serbest avukatlık faaliyetlerine başlamıştır. Başta özel hukuk alanları olmak üzere, mesleki çalışmalarını titizlik ve çözüm odaklılık ilkesiyle sürdürmektedir.