Yabancılar Hukuku

Yabancılar hukuku, Türk vatandaşlığını taşımayan kişilerin (yabancıların) Türkiye'deki hukuki statülerini, giriş-çıkış koşullarını, ikamet ve çalışma haklarını düzenleyen hukuk dalıdır. Temel kaynakları 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve 4817 sayılı (mülga) ile yerine gelen 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'dur. Göç İdaresi Başkanlığı bu alanın temel idari otoritesidir. Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla dünyanın en yoğun göç güzergahlarından biri üzerinde yer almaktadır. Milyonlarca yabancı ikamet, çalışma, eğitim, yatırım veya uluslararası koruma amacıyla Türkiye'de bulunmaktadır. Bu kişilerin hukuki statülerinin doğru belirlenmesi, izin süreçlerinin zamanında yürütülmesi ve haklarının korunması kritik bir ihtiyaçtır. Yabancılar hukuku, idare hukuku, ceza hukuku ve uluslararası hukuk ile yakın ilişki içindedir. İkamet izni red kararları, sınır dışı etme işlemleri ve vatandaşlık başvurularının reddi gibi idari işlemlere karşı idare mahkemesinde dava açılabilir. Yabancıların mülk edinme hakları, şirket kurma süreçleri ve evlilik işlemleri de özel kurallara tabidir. Kazdal Hukuk Bürosu olarak yabancı müvekkillerimize Türkçe, İngilizce ve Arapça dillerinde hukuki destek sunmaktayız.

6458 sayılı YUKK kapsamında çeşitli ikamet izni türleri düzenlenmiştir. Kısa dönem ikamet izni, en yaygın türdür ve turizm, iş, eğitim, tedavi, gayrimenkul sahipliği gibi amaçlarla en fazla 2 yıl süreyle verilir. Aile ikamet izni, Türk vatandaşıyla veya ikamet izni sahibi yabancıyla evli olan ya da 18 yaşından küçük çocukları bulunan yabancılara tanınır ve en fazla 3 yıl süreyle düzenlenir. Öğrenci ikamet izni, Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında eğitim görecek yabancılara verilir. Eğitim süresiyle sınırlıdır ve çalışma hakkı tanımaz (lisans ve üstü öğrenciler belirli koşullarla çalışabilir). Uzun dönem ikamet izni, Türkiye'de kesintisiz en az 8 yıl ikamet eden yabancılara süresiz olarak verilir. Uzun dönem ikamet izni sahipleri, seçme-seçilme ve kamu görevine girme hakları dışında Türk vatandaşlarıyla aynı haklara sahiptir. İnsani ikamet izni, sığınma talebi bulunan veya insani nedenlerle Türkiye'den ayrılamayan kişilere verilir. İnsan ticareti mağdurları da bu izin kapsamındadır. İkamet izni başvurusu, yurt dışından konsolosluk aracılığıyla veya Türkiye'de e-ikamet sistemi üzerinden yapılır. Başvuru belgeleri arasında pasaport, biyometrik fotoğraf, sağlık sigortası, konaklama belgesi ve mali güvence belgesi bulunur. Başvurunun reddedilmesi halinde 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, vatandaşlığın doğumla (soy bağı veya doğum yeri) veya sonradan (karar, evlenme, evlat edinme veya seçme hakkı) kazanılmasını düzenler. Genel yolla Türk vatandaşlığı başvurusunda aranan koşullar şunlardır: kesintisiz 5 yıl Türkiye'de ikamet etmek, Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek, genel sağlık bakımından tehlike oluşturmamak, yeterli düzeyde Türkçe konuşabilmek, Türkiye'de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin geçimini sağlayacak gelire sahip olmak ve milli güvenlik açısından engel teşkil etmemektir. Evlenme yoluyla vatandaşlık, bir Türk vatandaşıyla en az 3 yıl evli olan ve evliliği devam eden yabancılara tanınır. Başvuru sonrası Bakanlık incelemesi yapılır; güvenlik soruşturması ve mülakat aşamalarından geçilir. İstisnai (yatırım) yoluyla vatandaşlık ise belirli yatırım koşullarını karşılayan yabancılara tanınır. 500.000 USD gayrimenkul alımı, 500.000 USD sabit sermaye yatırımı veya 50 kişilik istihdam yaratma gibi seçenekler mevcuttur. Vatandaşlık başvurularında dikkat edilmesi gereken en önemli husus, başvuru belgelerinin eksiksiz ve doğru hazırlanmasıdır. Eksik veya hatalı belgeler başvurunun reddine yol açabilir. Vatandaşlık başvurusunun reddi halinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Kazdal Hukuk Bürosu olarak vatandaşlık başvuru sürecinin her aşamasında profesyonel rehberlik sağlıyoruz.

Sınır dışı etme (deport), yabancıların Türkiye'den çıkarılmasına yönelik idari bir işlemdir. 6458 sayılı YUKK'un 54. maddesi sınır dışı etme sebeplerini düzenlemektedir. Bu sebepler arasında kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturmak, terör örgütleriyle ilişkili olmak, sahte belge kullanmak, vize veya ikamet izni süresini aşmak ve yasadışı çalışmak sayılabilir. Sınır dışı etme kararı, valiliklerce alınır ve kararın gerekçesiyle birlikte yabancıya veya yasal temsilcisine tebliğ edilir. Yabancının bu karara karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açma hakkı bulunur. Dava açılması halinde mahkemeden yürütmenin durdurulması da talep edilmelidir; zira yürütme durdurulmazsa yabancı dava devam ederken sınır dışı edilebilir. Mahkeme yürütmenin durdurulması talebini 48 saat içinde karara bağlar. G-87 koduyla bilinen tahdit (giriş yasağı) işlemi, sınır dışı edilen yabancının belirli bir süre Türkiye'ye giriş yapmasını engelleyen uygulamadır. Giriş yasağı süresi 1-5 yıl arasında belirlenir. Giriş yasağı kararına karşı da idare mahkemesinde dava açılabilir. Geri gönderme merkezlerinde (GGM) tutulan yabancıların tutulma süresi 6 ayı geçemez; bu süre zorunlu hallerde 6 ay daha uzatılabilir. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hakimliğine itiraz hakkı mevcuttur. Kazdal Hukuk Bürosu olarak sınır dışı etme kararlarına karşı acil hukuki müdahale yaparak müvekkillerimizin Türkiye'de kalma haklarını savunuyoruz.