Konu Özeti
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, esrar elde etmek amacıyla kenevir ekimi (2313 sayılı Kanun m.23/5) ve uyuşturucu ticareti (TCK m.188/3) suçlarından ayrı ayrı cezalandırma kararını onamıştır. Ancak güçlü karşı oy görüşünde, aynı irade ile esrar elde etmek amacıyla kenevir ekip hasat eden failin eyleminin hukuki anlamda tek fiil olduğu ve TCK m.44 uyarınca fikri içtima hükümlerinin uygulanması gerektiği savunulmuştur.
Kararın Önemi
Bu karar, uyuşturucu suçlarında 'fiil tekliği' kavramını, fikri içtima ile gerçek içtima ayrımını ve kenevir ekimi ile uyuşturucu bulundurma suçlarının ilişkisini derinlemesine tartışan akademik değere sahip bir içtihattır.
Kararın Önemi
Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nin 22.09.2025 tarihli bu kararı, uyuşturucu suçlarında fikri içtima (TCK m.44) tartışmasını tüm boyutlarıyla ele almaktadır. Karar oy çokluğuyla verilmiş olup, karşı oy yazısı fiil tekliği kavramını ceza hukuku doktrini ve Alman Federal Yüksek Mahkemesi kararları çerçevesinde detaylı şekilde incelemiştir.
Karara konu olayda, sanığın babaannesine ait bahçede 45 kök kenevir bitkisi ile kurutulmuş halde 1.062 gram net esrar ele geçirilmiştir. Sanık hem 2313 sayılı Kanun m.23/5 (kenevir ekimi) hem de TCK m.188/3 (uyuşturucu ticareti) suçlarından ayrı ayrı cezalandırılmıştır.
Hukuki Değerlendirme
Çoğunluk görüşü: Her iki suçun ayrı ayrı oluştuğu, gerçek içtima kurallarının uygulanacağı kabul edilerek mahkumiyet kararı onanmıştır.
Karşı oy görüşü (detaylı akademik analiz):
Karşı oy, “kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza” ilkesinin istisnası olan fikri içtima hükümlerinin uygulanması gerektiğini savunmuştur:
1. Tek iradi karar: Fail baştan beri esrar elde etmek kastıyla hareket etmiştir. Kenevir ekimi, esrar elde etmenin zorunlu hazırlık aşamasıdır.
2. Hukuki anlamda tek fiil: Doğal anlamda birden fazla hareket (ekim, bakım, hasat, kurutma) bulunsa da, hukuki anlamda tüm hareketler “uyuşturucu madde bulundurma” fiilinin parçalarıdır.
3. Yer ve zaman birliği: Kenevirin ekildiği, hasat edildiği ve esrarın bulunduğu yer aynıdır.
4. Tarafsız gözlemci kriteri: Objektif bir gözlemcinin nazarında tüm bu hareketler tek bir fiil olarak değerlendirilmelidir.
Uygulamada Etkisi
Bu karar, uyuşturucu suçlarında savunma açısından şu hususları gündeme getirmektedir:
- Kenevir ekimi + esrar bulundurma hallerinde fikri içtima savunması yapılabilir
- Karşı oy görüşü, savunma dilekçelerinde referans olarak kullanılabilir
- Aynı iradenin ürünü olan ardışık hareketlerde fiil tekliği savunulabilir
- Bu tartışma Ceza Genel Kurulu’na taşınma potansiyeli taşımaktadır
- TCK m.61 kapsamında cezanın alt sınırdan uzaklaştırılmasında bu değerlendirmeler dikkate alınmalıdır
Kaynak: Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E.2022/5752, K.2025/8572, T.22.09.2025. Karar Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden doğrulanmıştır.
Av. Kazım İsmail Kazdal
Kurucu Avukat
İstanbul Barosu Sicil No: 75389
İlk ve orta öğrenimini Rize'de tamamlamış, 2009 yılında lise eğitiminden mezun olmuştur. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Tarih Öğretmenliği Bölümünü kazanmış, 2015 yılında bu bölümden mezun olmuştur. İkinci üniversite eğitimi kapsamında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmüş ve 2019 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi diplomasını da almıştır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurarak serbest avukatlık faaliyetlerine başlamıştır. Başta özel hukuk alanları olmak üzere, mesleki çalışmalarını titizlik ve çözüm odaklılık ilkesiyle sürdürmektedir.