Konu Özeti
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, murisin malvarlığının tamamını oluşturan iki bağımsız bölümü tek erkek evladına satış yoluyla devretmesini, kız evladından mal kaçırma amacıyla yapılmış muvazaalı bir işlem olarak değerlendirmiş ve tapu iptali ile tescile karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Kararın Önemi
Bu karar, muris muvazaası davalarında murisin tüm malvarlığını tek mirasçıya devretmesinin güçlü bir muvazaa karinesi oluşturduğunu ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine dayalı mal kaçırma uygulamalarının hukuki korumasız olduğunu ortaya koyan güncel bir içtihattır.
Kararın Önemi
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin 24.12.2025 tarihli bu kararı, muris muvazaası davalarının en yaygın biçimlerinden birini ele almaktadır: Mirasbırakanın taşınmazlarını kız evladından gizleyerek erkek evladına devretmesi.
Karara konu olayda, Trabzon’daki bir aile apartmanında 5 bağımsız bölüm bulunan muris, 1994 yılında bağımsız bölümleri çocukları arasında paylaştırmıştır. Murisin ölümünden sonra eşi muris anne, kendisine kalan 1 ve 4 numaralı bağımsız bölümleri 2000 yılında satış göstererek davalı oğluna devretmiştir. Kız olan davacı, bu devrin muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve tescil davası açmıştır.
Hukuki Değerlendirme
Yargıtay, 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde muvazaayı şu kriterlere göre değerlendirmiştir:
1. Malvarlığı oranı: Muris annenin devir tarihinde malvarlığının tamamını oluşturan iki bağımsız bölümü tek seferde oğluna devretmesi, mal kaçırma amacına güçlü bir karine oluşturmaktadır.
2. Bakım ihtiyacının yokluğu: Devir tarihinde murisin bakıma ihtiyacı olmadığı hususu dosya kapsamından anlaşılmış, “minnet duygusu ile devir” savunması yerinde görülmemiştir.
3. Toplumsal eğilim: Davacının 1990’lı yılların başında aile apartmanından ayrılmasının ve kız çocuğu olmasının devir kararında etkili olduğu değerlendirilmiştir.
4. İçtihadı Birleştirme Kararı: 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İBK uyarınca, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından ve gizli bağış sözleşmesi de şekil koşullarından yoksun olduğundan, miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar tapu kaydının iptalini isteyebilirler.
Uygulamada Etkisi
Bu karar, gayrimenkul hukuku ve miras hukuku pratiğinde şu sonuçları doğurmaktadır:
- Murisin malvarlığının tamamını veya büyük bölümünü tek bir mirasçıya devretmesi, güçlü bir muvazaa karinesi oluşturur
- Muvazaa değerlendirmesinde yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimler ve beşeri ilişkiler dikkate alınır
- “Bakım karşılığı devir” savunmasının kabul görmesi için devir tarihinde gerçek bir bakım ihtiyacının varlığı ispatlanmalıdır
- Saklı pay sahibi olsun ya da olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açabilir
Kaynak: Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E.2025/1646, K.2025/6194, T.24.12.2025. Karar Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden doğrulanmıştır.
Av. Kazım İsmail Kazdal
Kurucu Avukat
İstanbul Barosu Sicil No: 75389
İlk ve orta öğrenimini Rize'de tamamlamış, 2009 yılında lise eğitiminden mezun olmuştur. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Tarih Öğretmenliği Bölümünü kazanmış, 2015 yılında bu bölümden mezun olmuştur. İkinci üniversite eğitimi kapsamında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmüş ve 2019 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi diplomasını da almıştır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurarak serbest avukatlık faaliyetlerine başlamıştır. Başta özel hukuk alanları olmak üzere, mesleki çalışmalarını titizlik ve çözüm odaklılık ilkesiyle sürdürmektedir.