Detaylı Açıklama
Eşyalı kira sözleşmesi, taşınmazın salt yapı olarak değil; içindeki mobilya, beyaz eşya, mutfak gereçleri ve benzeri taşınır eşyalarla birlikte kiraya verilmesi durumunda gündeme gelir. Türk Borçlar Kanunu’nun 299. maddesinde tanımlanan kira sözleşmesinin özel bir görünümüdür; sözleşmenin yapısı ve hükümleri büyük ölçüde olağan kira sözleşmesi ile aynı olmakla birlikte, içerdiği eşyalar bakımından özellikli düzenlemeler içerir. Bu sözleşme türünde kira bedeli, taşınmaz ve içindeki eşyaların ortak kullanımı karşılığıdır.
Eşyalı kira ilişkisi özellikle kısa-orta vadeli konaklama ihtiyacı, öğrenci kiralamaları, kurumsal misafir konutları ve günlük/haftalık tatil amaçlı kiralamalarda tercih edilir. Sözleşme imzalanırken eşya envanteri tutulması, eşyaların durum tutanağına bağlanması ve depozito miktarının bu kapsamı yansıtacak şekilde belirlenmesi son derece önemlidir.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
Eşyalı kira sözleşmesi TBK m.299 (kira sözleşmesinin tanımı) ve m.300 (yazılı şekil kuralları) hükümlerine tabidir. Kira tespit davalarında eşyalı kiralananın emsal bedel hesabı standart konut kiralarından farklı yürütülür; bilirkişi heyeti, eşya bedelini ayrıştırarak rapor düzenler. TBK m.344 uyarınca açılan kira tespit davalarında, mahkemeler eşya kullanım karşılığını ayrı bir kalem olarak değerlendirip emsal taşınmaz kira bedelinden ayırarak hesaplar.
Eşyaların hasar görmesi, eskimesi veya kullanım dışı kalması halinde kiracının sorumluluğu, eşya envanteri ve hasar tutanaklarıyla belirlenir. Sözleşmede aksine hüküm yoksa olağan aşınma kiraya verene aittir; kasıtlı veya ağır ihmal sonucu meydana gelen hasarlar kiracıya yüklenir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Pratikte en sık karşılaşılan durumlar; eşya envanterinin sözleşme imzalanırken tutulmaması, eşya bedeli ile taşınmaz kira bedelinin sözleşmede ayrıştırılmaması ve kira tespit davasında bilirkişinin eşya bedelini saptamakta güçlük çekmesidir. Eşyaların değer kaybı ve onarım masrafları konusunda da sıklıkla uyuşmazlık çıkar. Sözleşme metnine eşya envanterinin EK olarak iliştirilmesi ve fotoğraflanması, ileride doğabilecek delil sorunlarını büyük ölçüde önler.