Detaylı Açıklama
MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu), suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanıyla mücadele amacıyla 1996 yılında 4208 sayılı Kara Paranın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun ile kurulmuştur. 2006 yılında yürürlüğe giren 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ile kurumun yetki ve görev alanı genişletilerek uluslararası standartlara uyum sağlanmıştır. MASAK, Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı bir birim olarak doğrudan Bakan’a raporlama yapar.
Temel Görevleri
MASAK’ın birincil görevi, yükümlülerden gelen şüpheli işlem bildirimlerini (ŞİB) toplamak, analiz etmek ve suç unsuru tespit ettiği durumlarda ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunmaktır. Kurum ayrıca aklama ve terörün finansmanı alanında politika belirleme, mevzuat geliştirme ve uluslararası iş birliği faaliyetleri yürütür. FATF (Mali Eylem Görev Gücü) standartlarının Türkiye’de uygulanmasını koordine eden kurumdur.
Yükümlüler ve Hesap Blokesi
5549 sayılı Kanun kapsamında bankalar, finansal kuruluşlar, sigorta şirketleri, sermaye piyasası aracı kurumları, noterler, avukatlar, serbest muhasebeci mali müşavirler, yeminli mali müşavirler, kıymetli maden ve taş alım satımıyla uğraşanlar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları MASAK’a bildirim yükümlüsüdür. MASAK, şüpheli bulunan hesaplara geçici olarak bloke koyma yetkisine sahiptir. Bu bloke süresi yedi iş günü olup, gerektiğinde savcılık kararıyla uzatılabilir. Bloke kararına karşı idari yargıda dava açılabilir.
Güncel Veriler
2025 yılı istatistiklerine göre MASAK’a yaklaşık 1 milyon kişi hakkında şüpheli işlem bildirimi yapılmıştır. Kurum bu dönemde 329.000 dosya analiz etmiş ve yükümlülük ihlalleri nedeniyle toplamda 3,6 milyar TL idari para cezası uygulamıştır. Dijital finansal araçların yaygınlaşması ve kripto varlıkların kullanımının artmasıyla birlikte MASAK’ın iş yükü ve önemi her geçen yıl artmaktadır.