Kim Mülki İdare Amiridir?
| Yerleşim birimi | Mülki idare amiri |
|---|---|
| İl | Vali |
| İlçe | Kaymakam |
“Mahallin en büyük mülki idare amiri” ifadesi, fiilin işlendiği yere göre belirlenir: ilçede işlenen bir kabahatte kaymakam, il merkezinde işlenen kabahatte vali yetkilidir.
Neden Önemli: Cezayı Veren Makam ile İtiraz Mercii Farklıdır
Bir yaptırımı kimin verdiği, ona karşı nereye başvurulacağını ve hangi sürenin işleyeceğini belirler. Mülki idare amirinin verdiği idari para cezası bakımından:
- Karar bir idari işlemdir; ceza mahkemesi kararı değildir
- Fiil hakkında iddianame düzenlenmez, ceza yargılaması yapılmaz
- Ceza adli sicile işlenmez
- Karara karşı, tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m.27/1)
Bu nedenle “cezayı sulh ceza hâkimliği verdi” biçimindeki yaygın ifade hatalıdır: hâkimlik cezayı vermez, verilen karara karşı yapılan başvuruyu inceler.
Uygulamada Sık Görülen Yetkiler
Mülki idare amirleri, özel kanunlarla kendilerine tanınan pek çok idari yaptırım yetkisini kullanır. Örnek olarak 7258 sayılı Kanun m.5, hem oynama kabahatinde idari para cezası verme hem de suçun işlendiği işyerini ihtarda bulunmaksızın üç ay süreyle mühürleyerek kapatma yetkisini mülki idare amirine tanır; ruhsat iptali ise mülki idare amirinin bildirimi üzerine ruhsat vermeye yetkili idare tarafından beş iş günü içinde yapılır.
Kabahat ve idari para cezası kavramlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.