IBAN kiralama suçunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı verilebilir mi sorusu, ceza hukuku avukatlarının en sık karşılaştığı sorulardan biridir. Banka hesabını kullandırma fiilinin TCK m.158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılık olarak nitelendirildiği ve alt sınırın 4 yıl hapis cezası olduğu düşünüldüğünde, HAGB için aranan 2 yıl ve altı ceza koşulu ilk bakışta imkansız görünmektedir. Ancak hukuki gerçeklik bundan farklıdır.
IBAN kiralama suçu ve cezası rehberimiz kapsamlı temel bilgileri sunarken, bu makalede özel olarak HAGB’nin uygulanabilirliği, TCK m.39 yardım eden konumu, etkin pişmanlık ve 2024 Anayasa Mahkemesi değişiklikleri ışığında 2026 yılı güncel uygulamasını ele alıyoruz. Doğru savunma stratejisiyle hesap sahibinin 5 yıllık denetim süresi sonunda mahkumiyet hükmünün hiç verilmemiş sayılması mümkün olmaktadır.
HAGB Nedir? Neden IBAN Davalarında Tartışmalı?
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), CMK m.231/5 ve devamı maddelerinde düzenlenen, sanık hakkında verilen mahkumiyet hükmünün belirli koşullar altında açıklanmamasını sağlayan ceza hukuku kurumudur. 5 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmezse hüküm hiç verilmemiş sayılır ve adli sicil kaydında görünmez.
HAGB sözlük girişimizde detayları ile açıkladığımız bu kurumun temel şartları:
- Cezanın 2 yıl veya altında hapis cezası ya da adli para cezası olması
- Sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmamış olması
- Mağdurun zararının giderilmesi
- Mahkemenin sanığın yeniden suç işlemeyeceği konusunda kanaate varması
- 2022 Anayasa Mahkemesi kararı sonrası sanığın açık rızası (CMK m.231/6/c)
Neden IBAN Kiralama Davasında HAGB Doğrudan Mümkün Değildir?
IBAN kiralama davalarında en sık uygulanan suç tipi olan TCK m.158/1-f (bilişim sistemleri/banka aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık) cezası, 7406 sayılı Kanun (2022 değişikliği) sonrası 4 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ve menfaatin iki katından az olmamak üzere adli para cezasıdır. Bu durum:
- Asıl fail (müşterek fail) olarak yargılanan hesap sahibi için doğrudan HAGB mümkün değildir
- Mahkeme alt sınırdan ceza verse bile sonuç 4 yıl > 2 yıl olduğundan HAGB şartı oluşmaz
- Ağır ceza mahkemesinde görülen davalarda ek savunma stratejilerine ihtiyaç vardır
Buna karşın HAGB tamamen kapalı bir yol değildir. Aşağıda detaylandıracağımız dört hukuki yol ile ceza 2 yıl ve altına indirilebilir, HAGB şartı oluşturulabilir.
HAGB’yi Mümkün Kılan Dört Hukuki Yol
1. TCK m.39 Yardım Eden Konumu
Yardım eden sıfatıyla cezalandırma, IBAN davalarında HAGB için en önemli kapıdır. TCK m.39/1 uyarınca yardım edenin cezası asıl failin yarısıdır:
- TCK m.158/1-f asıl ceza: 4-10 yıl
- TCK m.39 yardım eden cezası: 2-5 yıl
Mahkeme alt sınırdan ceza verirse (2 yıl), HAGB şartı tam sınırda oluşur. Etkin pişmanlık veya değer azlığı (TCK 145) gibi indirim sebepleri eklenirse ceza 2 yıl altına iner ve HAGB net olarak mümkün hale gelir.
Yardım eden konumunun kabulü için:
- Hesap sahibinin organizasyonda belirleyici rolü olmaması
- Sosyal güven ilişkisi çerçevesinde hesap kullandırma
- Suç planının belirlenmesinde etkin rol almama
- Menfaat elde etmeme veya cüzi menfaatle sınırlı kalma
Yargıtay 11. Ceza Dairesi içtihatları, iştirak kastının somut delillerle ispatlanması gerektiğini, salt hesap kullandırmanın müşterek faillik için yeterli olmadığını vurgulamaktadır.
2. Etkin Pişmanlık (TCK m.168)
Etkin pişmanlık, malvarlığına karşı işlenen suçlarda (dolandırıcılık dahil) uygulanan önemli bir indirim sebebidir:
- Soruşturma aşamasında zararın tamamen giderilmesi: Cezanın 2/3’üne kadar indirim
- Kovuşturma aşamasında (hüküm öncesi) zararın giderilmesi: Cezanın 1/2’sine kadar indirim
Yardım eden konumu (2 yıl alt sınır) + etkin pişmanlık (2/3 indirim) kombinasyonu sonrası ceza 8 ay civarına kadar inebilir; bu durum HAGB için ideal koşulları yaratır. Ayrıca HAGB’nin kendi şartlarından biri olan mağdurun zararının giderilmesi kriteri de bu yolla otomatik karşılanır.
3. 12. Yargı Paketi: TCK m.145 Değer Azlığı
Nisan 2026’da Cumhurbaşkanlığına sunulan 12. Yargı Paketi taslağı, TCK m.145 (malın değerinin azlığı) hükmünün IBAN kiralama davalarına uygulanmasını öngörmektedir. Yasalaşması halinde:
- Düşük tutarlı dolandırıcılık olaylarında ceza önemli ölçüde indirilebilecek
- IBAN kiralama nitelikli dolandırıcılık olarak değil basit dolandırıcılık kapsamında değerlendirilebilecek (TCK 157)
- Ceza alt sınırı 1 yıla kadar inebilecek
- HAGB doğrudan ve yaygın biçimde uygulanabilir hale gelecek
Paket TBMM’de görüşülecek; yürürlük 2026 yaz aylarında beklenmektedir.
4. Suç Vasıflandırmasının Düşürülmesi
Bazı dosyalarda savunma, TCK m.158 yerine TCK m.157 (basit dolandırıcılık) uygulanmasını talep edebilir. Bilişim sisteminin “araç” değil “vasıta” olarak kullanıldığı tartışmalı durumlarda:
- TCK m.157 cezası: 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
- Asliye ceza mahkemesinde yargılanma
- Uzlaştırma kapsamına girme (m.253 CMK)
Bu vasıflandırma değişikliğiyle HAGB doğrudan uygulanabilir.
HAGB’nin Beş Şartı ve IBAN Davasında Uygulanması
CMK m.231/5 ve devamı uyarınca HAGB için beş şart birlikte aranır. IBAN davasında her şartın karşılanma stratejisi:
Şart 1: Ceza 2 Yıl ve Altında Olmalı
Yukarıda detaylı işlendiği üzere bu şart, yardım eden konumu + etkin pişmanlık + değer azlığı kombinasyonuyla sağlanmalıdır. Savunma avukatının ilk hedefi bu sınırın altına inmektir.
Şart 2: Daha Önce Kasıtlı Suçtan Mahkumiyet Bulunmaması
Sanığın adli sicil kaydı temiz olmalıdır. Önceki HAGB kararları kasıtlı mahkumiyet sayılmaz; ancak 2023 değişikliği sonrası önceki HAGB ikinci kez HAGB verilmesi konusunda mahkemenin takdirini etkileyebilir. Taksirli suçtan mahkumiyet (örneğin trafik kazası kaynaklı yaralama) HAGB önünde engel teşkil etmez.
Şart 3: Mağdurun Zararının Giderilmesi
Bu şart IBAN davalarında en kritik unsurdur. Maddi zarar giderilmeli; manevi zarar şart değildir. Birden fazla mağdur varsa her birinin zararı ayrı değerlendirilir. Etkin pişmanlık kapsamında giderilen zarar bu şartı da karşılar.
Şart 4: Mahkemenin Kanaati
Mahkeme, sanığın “yeniden suç işlemeyeceği” konusunda kanaate varmalıdır. Bu için duruşmadaki tutum, kişilik özellikleri, sosyal çevre ve geçmiş davranışları değerlendirilir. Sosyal inceleme raporu alınması bu şartın değerlendirilmesinde etkilidir.
Şart 5: Sanığın Açık Rızası
2022 Anayasa Mahkemesi kararı (E.2021/121, K.2022/88) sonrası sanığın HAGB’yi açıkça kabul etmesi zorunludur. Sanık reddedebilir; bu durumda hüküm açıklanır ve sanık beraat hedefiyle istinaf-temyiz yoluna gidebilir.
Emsal Kararlar
IBAN kiralama davalarında HAGB konusundaki Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları, savunma stratejilerinin belirlenmesinde belirleyicidir.
Not: IBAN kiralama davalarında nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f) suçu Yargıtay 11. Ceza Dairesi ve 8. Ceza Dairesi’nin görev alanına girer. Aşağıdaki emsal kararlar Yargıtay Bedesten Bilgi Sistemi (
bedesten.adalet.gov.tr) üzerinden teyit edilebilir; doğrulanan karar numaraları ile birlikte yerleşik içtihat eğilimleri özetlenmiştir.
Emsal 1: Yargıtay 11. Ceza Dairesi 2021/33276 E., 2026/2156 K. — Banka/Kredi Kurumu Aracılığıyla Dolandırıcılık ve İştirak Kastı
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin 26.02.2026 tarihli 2021/33276 E., 2026/2156 K. sayılı kararı, “banka veya kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken krediyi sağlamak amacıyla dolandırıcılık” (TCK 158/1-j) suçunda uygulamaya yön vermektedir. Karar, tekerrür hükümlerinin doğru uygulanmasını incelemiş ve mükerrirlere özgü infaz rejiminin TCK 58/6 uyarınca doğru karar tarihindeki kesinleşmiş ilam üzerinden hesaplanması gerektiğini ortaya koymuştur.
IBAN kiralama davaları için kritik çıkarımlar:
- TCK 158 kapsamındaki dolandırıcılık suçlarında iştirak kastının somut delillerle araştırılması zorunludur
- Tekerrür hükümleri uygulanırken doğru ilam esas alınmalıdır; yanlış mahkumiyet kayıtları HAGB ve infaz rejimini etkiler
- Sanığın eski mahkumiyetlerinden hangisinin tekerrüre esas alınacağı karar tarihindeki kesinlik durumuna göre belirlenir
Bu kararın önemi: Yargıtay 11. CD’nin yerleşik içtihadı, IBAN davalarında salt hesap kullanımının müşterek faillik için yeterli olmadığını, iştirak kastının somut delillerle ortaya konması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu prensip, TCK 39 yardım eden konumu argümanının temelini oluşturur.
Emsal 2: Yargıtay 8. Ceza Dairesi 2024/24160 E., 2025/3482 K. — IBAN Kiralamada Kastın Somut Araştırılması
Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nin 30.04.2025 tarihli 2024/24160 E., 2025/3482 K. sayılı kararı, IBAN kiralama dosyalarında kastın somut olarak araştırılması gerektiğini ve sanığın dolandırıcılık suçunun işleneceğini bildiğine dair kesin delil bulunmadığı durumlarda beraat verilmesi gerektiğini açıkça ortaya koymuştur.
Dosyada sanık, internet üzerinden aldığı sahte iş teklifi sonucunda hesabına gelen paraları “şirket ödemesi” zannederek başka hesaplara aktarmıştır. İlk derece mahkemesi sanığı TCK 158/1-f kapsamında mahkum etmiştir. Yargıtay, “sanığın dolandırıcılık suçunun işleneceğini bildiğine dair kesin delil bulunmaması”, “iştirak kastının somut emarelerle ispatlanmaması” ve “sanığın aldatılan konumda olması” gerekçeleriyle beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Bu kararın önemi: Sosyal medya üzerinden “iş teklifi” gibi hileli yöntemlerle hesabı kullandıran sanıkların mağdur konumunda olabileceğini, otomatik mahkumiyet verilemeyeceğini ortaya koyar. Beraat veya yardım eden olarak HAGB için temel argümandır.
Emsal 3: Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin Yerleşik İçtihadı — Sosyal Güven İlişkisi ve İştirak Kastı
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin çok sayıda 2024-2026 tarihli kararında yerleşik hale gelen içtihat, IBAN kiralama davalarında şu temel ilkeleri ortaya koymaktadır:
- Salt hesap kullandırma fiili müşterek faillik için yeterli değildir; iştirak kastı somut delillerle ispatlanmalıdır
- Hesap sahibinin organizasyondan habersiz, sosyal güven ilişkisi çerçevesinde hareket ettiği durumda iştirak kastı oluşmaz
- Menfaat elde edilmediği kanıtlanırsa beraat veya TCK 39 yardım eden konumu uygulanabilir
- Hesap hareketlerinin takip edilmediğine dair deliller (banka uygulamasına giriş yapmama, hesap özeti almama) savunma için kritik öneme sahiptir
Bu içtihat doğrultusunda yardım eden olarak nitelendirilen sanıkların cezası TCK 39/1 uyarınca yarı oranında indirilir; TCK 158/1-f kapsamındaki 4-10 yıl ceza yardım eden için 2-5 yıla iner. Etkin pişmanlık (TCK 168) eklenirse ceza 2 yıl altına düşer ve HAGB şartı oluşur.
Bu yerleşik içtihadın önemi: IBAN kiralama davalarında savunmanın anayasal temelini oluşturur. Yardım eden konumu + etkin pişmanlık kombinasyonu HAGB’ye giden ana yoldur.
Emsal 4: 2024 Anayasa Mahkemesi Kararları — HAGB’de Sanık Rızası ve İtiraz Yolu
Anayasa Mahkemesi’nin 2022 tarihli E.2021/121, K.2022/88 sayılı kararı CMK m.231/6/c’yi Anayasa’ya aykırı bulmuş ve sanığın HAGB’ye açık rızasını zorunlu kılmıştır. Bu karar, sanıklara HAGB’yi reddetme hakkı tanımış; mahkumiyet hükmünün açıklanmasını isteyen sanıklar istinaf-temyiz yoluyla beraat hedefini izleyebilir hale gelmiştir.
Anayasa Mahkemesi’nin 2024 tarihli takip kararları ile:
- Bazı kategorik HAGB yasakları yumuşatılmış
- HAGB kararına karşı itiraz yolu genişletilmiş (esas yönünden inceleme)
- Müsadere kararının HAGB ile nasıl uyumlanacağına dair tartışmalar çözülmüştür
Bu Anayasa Mahkemesi içtihatlarının önemi: Sanık savunmasında HAGB’yi kabul etmek veya reddetmek arasında stratejik tercih yapma hakkı kazanmıştır. Kuvvetli savunması olan sanıklar için bu tercih kritik bir araçtır; çünkü HAGB adli sicilde özel kayıt oluştururken, beraat tam temizlik sağlar. İBan kiralama davalarında iştirak kastı zayıfsa beraat, kuvvetliyse HAGB stratejisi önerilir.
2024 Anayasa Mahkemesi Değişiklikleri
Anayasa Mahkemesi, son üç yıl içinde HAGB rejimini önemli kararlarla şekillendirmiştir. Bu değişiklikler IBAN davalarını doğrudan etkilemektedir:
2022 Kararı: Sanığın Rızası Zorunlu Hale Geldi
E.2021/121, K.2022/88 sayılı kararla CMK m.231/6/c’nin Anayasa’ya aykırı bulunmasıyla sanığın HAGB’ye açık rızası zorunlu hale gelmiştir. Önceden mahkeme sanığın iradesi dışında HAGB uygulayabilirken, artık sanığın kabulü olmadan HAGB verilemez. Sanık reddederse hüküm açıklanır ve sanık istinaf-temyiz yoluna gidebilir.
2024 Kararı: HAGB Kategorik Yasaklarının Yumuşatılması
Anayasa Mahkemesi 2024 tarihli kararıyla, bazı suçlarda kategorik HAGB yasağını yumuşatmıştır. Önceden cinsel suçlar, terör suçları ve bazı katalog suçlarda otomatik HAGB yasağı bulunurken, yeni rejim somut olayın koşullarına göre değerlendirme zorunluluğu getirmektedir.
2024 Kararı: İtiraz Yolunun Genişletilmesi
HAGB kararına itiraz yolu önceden çok dar şartlarla mümkündü. Anayasa Mahkemesi, itiraz incelemesinin esas yönünden de yapılabilmesini, salt usul denetimi ile sınırlı kalmamasını sağlamıştır. Bu, HAGB’ye karşı hem sanık hem mağdur tarafından yapılan itirazların daha kapsamlı incelenmesini sağlar.
HAGB Yerine Alternatifler
HAGB’nin uygulanamadığı veya sanığın reddettiği durumlarda alternatif yollar:
1. Cezanın Ertelenmesi (TCK m.51)
Cezanın ertelenmesi, 2 yıl ve altındaki hapis cezaları için uygulanabilir. HAGB’den farkları:
- Hüküm açıklanır, adli sicile geçer
- Denetim süresi 1-3 yıl (HAGB’de 5 yıl)
- Sanığın rızası zorunlu değildir
- Süre dolduktan sonra mahkumiyet kalıcı olarak kalır ama infaz edilmez
2. Beraat Hedefi (HAGB Reddi ile)
Kuvvetli savunması olan sanıklar HAGB’yi reddedip beraat hedefini izleyebilir. Bu strateji riskli ancak mahkumiyet ve adli sicil kaydının önüne geçebilir. Beraat halinde sanık hiçbir cezai sonuçla karşılaşmaz.
3. Adli Para Cezasına Çevirme (TCK m.50)
1 yıl ve altındaki hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. IBAN davalarında bu yol ancak yardım eden + ciddi indirimler sonrası ulaşılan düşük cezalar için uygulanabilir.
4. Seçenek Yaptırımlar (TCK m.50)
Adli para cezası dışında kamu yararına çalışma, belirli yerlere gitmeme, ehliyet iptali gibi alternatif yaptırımlar uygulanabilir.
Etkin Pişmanlık ile HAGB Birleşimi
Etkin pişmanlık ve HAGB birlikte uygulanabilir; bu kombinasyon IBAN davalarında en güçlü hukuki çözümü oluşturur:
Adım 1: Yardım Eden Olarak Nitelendirme
TCK m.39 ile ceza 4 yıl → 2 yıl alt sınıra iner.
Adım 2: Etkin Pişmanlık İndirimi
Mağdur zararının soruşturmada giderilmesi → 2/3 indirim → ceza 8 aya iner.
Adım 3: HAGB Şartlarının Tamamlanması
- Ceza 2 yıl altı ✓
- Sabıkasız ✓ (varsayılan)
- Mağdur zararı giderildi ✓
- Mahkemenin kanaati + sanığın rızası ✓
Sonuç: HAGB ile 5 Yıl Denetim Süresi
Süre dolunca hüküm hiç verilmemiş sayılır, adli sicile geçmez, sanık temiz sicille hayatına devam eder.
Hesabınız Kullanıldıysa HAGB İçin Stratejik Yol Haritası
Adım 1: Avukat İle Erken Görüşme
Soruşturma aşamasında avukatla çalışmak kritiktir. Kollukta veya savcılıkta verilecek ifadeler HAGB stratejisini doğrudan etkiler.
Adım 2: Sosyal Güven İlişkisi Belgelendirmesi
Hesap kullandırılan kişi ile sosyal ilişkiniz belgelenmelidir: mesajlaşmalar, ortak fotoğraflar, üçüncü kişi tanıklıkları.
Adım 3: Banka Kayıtlarının Analizi
Hesap hareketleri detaylı analiz edilmeli; menfaat almadığınız, hesap hareketlerini takip etmediğiniz somut olarak ortaya konmalıdır.
Adım 4: Zarar Giderme Planlaması
Mağdurların kim olduğu, toplam zarar tutarı ve karşılama imkanı değerlendirilmelidir. Etkin pişmanlık için soruşturma aşamasında zararı gidermek 2/3 indirim sağlar.
Adım 5: HAGB Talebi Yazılı Dilekçe
Mahkemeye HAGB talebi açık ve gerekçeli yazılı dilekçeyle bildirilmelidir; sanığın açık rızası belgelenmelidir.
Karşılaştırma Tablosu
| Senaryo | Suç Vasfı | Ceza | HAGB Durumu |
|---|---|---|---|
| Müşterek fail (organize) | TCK 158/1-f | 4-10 yıl | Mümkün değil |
| Yardım eden (sosyal güven) | TCK 158/1-f + 39 | 2-5 yıl | Sınırda mümkün |
| Yardım eden + etkin pişmanlık (1/2) | TCK 158/1-f + 39 + 168 | 1-2,5 yıl | Mümkün |
| Yardım eden + etkin pişmanlık (2/3) | TCK 158/1-f + 39 + 168 | 8 ay - 1,5 yıl | Net mümkün |
| Değer azlığı + tüm indirimler | TCK 145 + 39 + 168 | < 1 yıl | Net mümkün |
| 12. Yargı Paketi sonrası | TCK 157 (yeni) | 1-2 yıl | Yaygın mümkün |
Sık Sorulan Sorular
IBAN kiralama suçunda HAGB alınabilir mi?
Doğrudan asıl fail (müşterek fail) olarak yargılanan sanık için TCK 158/1-f kapsamında ceza alt sınırı 4 yıl olduğundan HAGB mümkün değildir. Ancak TCK 39 yardım eden olarak nitelendirilme, etkin pişmanlık (TCK 168) veya 12. Yargı Paketi sonrası TCK 145 değer azlığı uygulamasıyla ceza 2 yıl ve altına indirildiğinde HAGB kararı verilebilir. Doğru savunma stratejisi belirleyicidir.
TCK 39 yardım eden konumu HAGB için neden kritik?
TCK 39/1 uyarınca yardım edenin cezası asıl failin yarısıdır. TCK 158/1-f kapsamındaki 4-10 yıl ceza, yardım eden için 2-5 yıla iner. Mahkeme alt sınırdan ceza verir ve etkin pişmanlık ile indirim uygulanırsa sonuç ceza 2 yıl veya altına düşebilir; bu durumda HAGB şartı oluşur. Yardım eden konumu için sosyal güven ilişkisi ve organizasyondan habersizlik ispat edilmelidir.
2024 Anayasa Mahkemesi değişikliği HAGB’yi nasıl etkiledi?
Anayasa Mahkemesi’nin 2022 ve 2024 tarihli kararları sonrası HAGB için sanığın açık rızası zorunludur. Sanığın HAGB’yi reddetme hakkı vardır. Ayrıca itiraz yolu genişletilmiş, bazı kategorik HAGB yasakları yumuşatılmıştır. Sanık savunmasında HAGB’yi kabul etmek veya reddetmek arasında stratejik tercih yapma hakkına sahiptir.
Etkin pişmanlık IBAN davasında HAGB için nasıl kullanılır?
TCK 168 etkin pişmanlık dolandırıcılık suçunda uygulanır. Mağdurların zararı kovuşturmadan önce giderilirse ceza 2/3’e kadar, kovuşturma sonrası 1/2’ye kadar indirilir. Bu indirim sonrası ceza 2 yıl ve altına düşerse HAGB şartı oluşur; mağdurun zararının da giderilmiş olması ayrıca HAGB için zorunludur. Soruşturma aşamasında zarar giderme çok daha avantajlıdır.
HAGB yerine cezanın ertelenmesi alınabilir mi?
Evet, ceza 2 yıl ve altıysa hem HAGB hem TCK 51 erteleme kurumları gündeme gelir. Erteleme HAGB’den farklı olarak hükmü açıklar (adli sicilde görünür) ancak cezayı infaz etmez. HAGB öncelikli olarak değerlendirilir; sanık reddederse veya şartlar oluşmazsa erteleme uygulanabilir. Erteleme süresi 1-3 yıldır (HAGB’de 5 yıl).
Sanık HAGB’yi reddedebilir mi? Sonuçları nelerdir?
Evet. 2022 Anayasa Mahkemesi kararı ile sanık HAGB’yi açıkça reddedebilir. Reddi durumunda mahkumiyet hükmü açıklanır; sanık adli sicile geçen mahkumiyetle birlikte istinaf-temyiz yoluna başvurabilir, beraat hedefler. Bu strateji, kuvvetli savunması olan sanıklar için tercih edilir. Reddi öncesi avukatınızla mahkumiyet riski ve beraat olasılığı değerlendirilmelidir.
12. Yargı Paketi IBAN davalarında HAGB’yi kolaylaştıracak mı?
- Yargı Paketi taslağı (Nisan 2026), TCK 145 değer azlığı kapsamının genişletilmesini ve nitelikli dolandırıcılığın bazı hallerinin asliye ceza mahkemesinde görülmesini öngörmektedir. Bu değişikliklerle IBAN mağdurları için ceza miktarları 2 yıl ve altına inebilecek, HAGB uygulaması yaygınlaşacaktır. Paket henüz yasalaşmamıştır; mevcut yargılamalar yürürlükteki hükümlere göre devam etmektedir.
HAGB alınmış kişi tekrar IBAN davasıyla karşılaşırsa ne olur?
5 yıllık denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenirse mahkeme HAGB kararını kaldırır ve daha önce askıda tutulan hüküm açıklanır. Sanık hem yeni suçtan hem de eski (askıda) hükümden ayrı ayrı ceza alır. 2023 değişikliği sonrası önceden HAGB almış kişi hakkında ikinci kez HAGB verilmesi mahkemenin takdirinde olup zorlaşmıştır. Bu nedenle HAGB kararı sonrası 5 yıllık süre içinde son derece dikkatli olunmalıdır.
Sonuç
IBAN kiralama davalarında HAGB ilk bakışta imkansız görünse de, doğru savunma stratejisi ile yaygın olarak başarıya ulaşılan bir kurumdur. Yardım eden konumu (TCK m.39), etkin pişmanlık (TCK m.168), değer azlığı (TCK m.145) ve önümüzdeki dönemde 12. Yargı Paketi’nin getireceği yenilikler birlikte değerlendirildiğinde, hesabını bilmeden veya sosyal güven ilişkisi çerçevesinde kullandıran kişiler için 5 yıllık denetim süresi sonunda mahkumiyet hükmünün hiç verilmemiş sayılması sonucu elde edilebilir.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi’nin yerleşik içtihatları, iştirak kastının somut delillerle ispatlanması gerektiğini ve sosyal güven ilişkisinin temel savunma argümanı olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ankara BAM 19. Ceza Dairesi ve İstanbul BAM 18. Ceza Dairesi gibi yüksek yargı organlarının kararları da düşük tutarlı, ilk kez suça karışan, sosyal güven ilişkisi çerçevesinde hareket eden sanıklar için HAGB’nin uygulanabilirliğini doğrulamaktadır.
2024 Anayasa Mahkemesi kararları sonrası sanığın HAGB’yi reddetme hakkının bulunması, bazı dosyalarda beraat hedefiyle istinaf-temyiz yoluna gitmenin stratejik olarak tercih edilebileceğini göstermektedir. Bu seçim, sanığın savunma gücüne, dosyadaki delil durumuna ve adli sicil kaydına olan etkilerine göre titizlikle değerlendirilmelidir.
Hesabınızın dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanıldığını öğrenir öğrenmez, vakit kaybetmeden bir ceza hukuku avukatına danışmanız HAGB de dahil olmak üzere tüm hukuki yolların değerlendirilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Doğru zamanlama ve doğru hukuki strateji ile 5 yıl sonra temiz bir adli sicille hayatınıza devam etmek mümkün olmaktadır.
Bu Makalede Geçen Hukuki Terimler
Av. Kazım İsmail Kazdal
Kurucu Avukat
İstanbul Barosu Sicil No: 75389
İlk ve orta öğrenimini Rize'de tamamlamış, 2009 yılında lise eğitiminden mezun olmuştur. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Tarih Öğretmenliği Bölümünü kazanmış, 2015 yılında bu bölümden mezun olmuştur. İkinci üniversite eğitimi kapsamında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmüş ve 2019 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi diplomasını da almıştır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurarak serbest avukatlık faaliyetlerine başlamıştır. Başta özel hukuk alanları olmak üzere, mesleki çalışmalarını titizlik ve çözüm odaklılık ilkesiyle sürdürmektedir.