Etkin Pişmanlığın Uygulama Alanı
TCK m.168 hükmü yalnızca malvarlığına karşı işlenen belirli suçlar için uygulanır. Bu suçlar: hırsızlık (m.141-142), mala zarar verme (m.151-152), güveni kötüye kullanma (m.155), dolandırıcılık (m.157-158), hileli iflas (m.161), taksirli iflas (m.162) ve karşılıksız yararlanma (m.163). Cinsel suçlar, vücut dokunulmazlığına karşı suçlar veya kamu idaresi aleyhine suçlarda TCK m.168 uygulanmaz; bu suçlar için ilgili maddelerde özel etkin pişmanlık düzenlemeleri bulunabilir.
Zamanına Göre İndirim Oranları
Etkin pişmanlığın hukuki sonucu, zararın giderildiği aşamaya göre farklılık gösterir:
- Kovuşturma başlamadan önce (soruşturma aşamasında) zararın tamamen giderilmesi halinde verilecek cezadan 2/3’e kadar indirim yapılır. Yani hakim, bu üst sınır içinde takdir yetkisini kullanarak cezanın üçte ikisine kadarını düşürebilir.
- Kovuşturma başladıktan ancak hüküm verilmeden önce zararın giderilmesi halinde cezadan 1/2’ye kadar indirim uygulanır.
Kısmi Giderme ve Mağdurun Rızası
Zararın kısmen giderilmesi halinde, mağdurun bu kısmi ödemeyi kabul etmesi şartıyla yine etkin pişmanlık hükümleri uygulanır ancak indirim oranı düşer. Mağdurun rızası bulunmuyorsa, hakim kısmi gidermeyi yetersiz sayabilir. Ayrıca birden fazla mağdurun bulunduğu durumda her bir mağdurun zararının ayrı ayrı giderilmesi değerlendirilir.
HAGB ile İlişkisi
Etkin pişmanlık ile Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) birlikte uygulanabilir. Önce TCK m.168 gereği ceza indirimi yapılır, ardından sonuç ceza 2 yıl veya altında ise ve diğer şartlar da varsa HAGB kararı verilebilir. Bu kombinasyon, özellikle ilk kez suç işleyen ve zararı gideren sanıklar için mahkumiyet kaydı oluşmamasını sağlar.