Detaylı Açıklama
DOLUNAY (Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi), Türkiye’de mal varlığına karşı işlenen suçların yaklaşık %72,6’sını oluşturan dolandırıcılık vakalarına karşı geliştirilen entegre müdahale sistemidir. İçişleri Bakanlığı koordinasyonunda kurulacak merkezde Cumhuriyet Savcısı, MASAK, Bankalararası Kart Merkezi (BKM), Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), Siber Güvenlik Başkanlığı ile Emniyet ve Jandarma birimleri 24 saat esasına göre birlikte çalışacaktır.
Sistemin temel kavramı 18 dakikalık müdahale döngüsüdür: (1) vatandaş ihbar girişi 10 dakikadan kısa sürede tamamlanır, (2) yapay zeka destekli analiz altyapısı 1 dakikadan kısa sürede profilleme yapar, (3) Cumhuriyet Savcısı yaklaşık 5 dakika içinde hukuki karar verir, (4) banka ve operatör koordinasyonu yaklaşık 2 dakikada anlık bloke ve hat kesme işlemlerini uygular.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
DOLUNAY için mevzuat hazırlıkları 2026 Mayıs ayında başlamıştır. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında yürütülen koordinasyon toplantılarında ilgili kurumların görev, yetki ve sorumluluklarının netleştirilmesi, kurumlar arası veri paylaşımı protokolleri ve anlık müdahale yetkilerinin yasal dayanağı ele alınmaktadır.
Kullanılan Mevcut Hukuki Dayanaklar:
- 5651 sayılı İnternet Kanunu m.8/A — zararlı URL erişim engelleme
- 5549 sayılı MASAK Kanunu — mali istihbarat ve şüpheli işlem
- 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu — GSM hat kesme
- 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri Kanunu — banka hesap blokesi
- 5271 sayılı CMK m.160 — savcının re’sen delil toplama yetkisi
- 6698 sayılı KVKK m.28/1-ç — soruşturma kapsamında veri işleme istisnası
Vatandaş İhbar Kanalları:
- e-Devlet doğrulamalı mobil uygulama — TC kimlik ile giriş
- 112 Acil Çağrı Merkezi — telefonla ihbar
- Doğrudan kolluk birimi — emniyet/jandarma
Toplanan Veriler: TC kimlik numarası, IBAN numarası, SMS içerikleri, dekontlar, zararlı URL bağlantıları ve ekran görüntüleri merkezi veri havuzunda toplanır ve yapay zeka destekli analiz altyapısı tarafından işlenir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Pratikte DOLUNAY’ın müdahale ettiği başlıca dolandırıcılık örüntüleri şunlardır: phishing (oltalama) yoluyla banka şifresi ele geçirme, IBAN değiştirme suistimali, deepfake video ile yatırım dolandırıcılığı, sahte kargo bildirimleriyle kart bilgisi alma, MASAK görevlisi kimliğiyle hesap dondurma tehdidi (vishing), sosyal medya üzerinden sahte ürün satışı, kripto borsa taklidi “yüksek getiri” dolandırıcılığı ve sahte bankacılık başvuru formlarıyla 3D Secure şifre çalma. DOLUNAY, bu suçların ezici çoğunluğunda TCK m.158/1-f bilişim sistemleri aracılığıyla nitelikli dolandırıcılık, TCK m.245 banka kartı kötüye kullanma ve TCK m.142/2-e bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık kapsamında soruşturma başlatılmasını sağlar.
İlgili Yargıtay İçtihatları
- Yargıtay 2. CD 18.11.2025, 2023/17723 E. - 2025/20247 K. — Phishing yöntemi tanımı ve TCK m.142/2-e bilişim hırsızlığı uygulaması
- Yargıtay 11. CD 19.01.2026, 2022/831 E. - 2026/709 K. — Bilişim dolandırıcılığında duruşma açma zorunluluğu
- Yargıtay 11. CD 15.01.2026, 2025/2559 E. - 2026/596 K. — Bilişim ve serbest meslek güveni kötüye kullanma birleşimi (TCK 158/1-f + 158/1-i)