İddianame Nedir?
İddianame, Cumhuriyet savcısının soruşturma aşamasında topladığı delilleri değerlendirerek şüpheli hakkında kamu davası açılmasını talep ettiği resmi belgedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 170. maddesine göre soruşturma evresi sonunda toplanan deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler. İddianame, ceza yargılamasının temelini oluşturur ve yargılamanın sınırlarını belirler.
İddianamenin İçeriği
CMK m.170/3 uyarınca iddianamede şüphelinin kimliği, müdafii, maktul veya mağdur ile şikâyetçinin bilgileri, ihbar veya şikâyet tarihi, yüklenen suç ve uygulanması istenen kanun maddeleri, suçun delilleri, şüphelinin tutuklu olup olmadığı ile tutuklama tarihi ve tutukluluk süresi yer almalıdır. İddianamede olayın özeti, delillerin değerlendirilmesi ve şüphelinin savunmasının özetine de yer verilir. Savcılık, iddianamede sevk maddelerini açıkça belirtmek zorundadır.
İddianamenin İadesi ve Kabulü
Mahkeme, iddianamenin CMK m.174’te sayılan eksikliklerden birini taşıması halinde iddianameyi iade edebilir. İade sebepleri arasında iddianamede suçun sübutuna etki edecek delillerin toplanmamış olması, suçun hukuki nitelendirmesinin yapılmamış olması ve CMK m.170’teki zorunlu unsurların eksik bırakılması sayılabilir. İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir. İddianamenin kabulüyle kovuşturma aşaması başlar ve şüpheli artık “sanık” sıfatını alır.
Uygulamada Önemli Hususlar
İddianame, sanığa tebliğ edilir ve sanığa savunma hazırlaması için yeterli süre tanınır. İddianamede belirtilen fiil ve fail ile bağlılık ilkesi gereği mahkeme, iddianamede gösterilen fiil dışına çıkamaz. Ancak mahkeme, fiilin hukuki nitelendirmesini değiştirebilir. Savcılığın ek iddianame düzenleyerek yeni fiilleri yargılamaya dahil etmesi de mümkündür.