Savcılık Nedir?
Savcılık, devletin cezalandırma yetkisini kamu adına kullanan yargı kurumudur. Cumhuriyet Başsavcılıkları bünyesinde görev yapan Cumhuriyet savcıları, CMK m.160 uyarınca bir suçun işlendiğini öğrendiklerinde kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen soruşturmaya başlarlar. Savcılık, ceza muhakemesinde iddia makamı olarak adil yargılanma ilkesinin temel unsurlarından birini oluşturur.
Savcılığın Görevleri
Cumhuriyet savcısının temel görevi soruşturma yürütmek ve yeterli delil bulunması halinde iddianame düzenlemektir. CMK m.160/2 gereğince savcı, maddi gerçeğin ortaya çıkması için şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri eşit özenle toplamakla yükümlüdür. Savcı, soruşturma sonucunda yeterli şüphe oluşursa iddianame ile kamu davasını açar; aksi halde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.
Savcılığın Soruşturma Yetkileri
Cumhuriyet savcısı, soruşturma aşamasında kolluğa emir ve talimat verebilir, tanık ve şüphelilerin ifadelerini alabilir, bilirkişi incelemesi yaptırabilir ve keşif yapabilir. Arama, elkoyma, iletişimin tespiti gibi koruma tedbirleri için hakim kararı talep eder. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde bazı tedbirleri doğrudan uygulayabilir; ancak bu kararların belirli süre içinde hakim onayına sunulması zorunludur.
Kovuşturma Aşamasında Savcılık
Kamu davasının açılmasından sonra savcılık, kovuşturma aşamasında iddia makamı olarak duruşmalara katılır. Esas hakkındaki mütalaasını sunar, delillerin tartışılmasına katılır ve mahkeme kararlarına karşı kanun yollarına başvurabilir. Savcının kanun yolu başvurusu sanık lehine de olabilir. Savcılık makamı, yalnızca mahkumiyet değil, adaletin gerçekleşmesini amaçlar.