Detaylı Açıklama
Yoksulluk nafakası, boşanmanın mali sonuçlarından biri olarak TMK m.175’te düzenlenmiştir. Amacı, evlilik birliğinin sona ermesiyle ekonomik açıdan güçsüz duruma düşen eşin korunmasıdır. Tedbir ve iştirak nafakasından farklı olarak re’sen hükmedilmez; nafaka talep eden eşin açıkça istemesi gerekir.
Hükmedilebilmesi için üç şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
- Yoksulluğa düşme: Talep eden eşin boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olması (mutlak değil, nispi/yaşam standardına göre değerlendirilir).
- Kusurun daha ağır olmaması: Talep eden eş, boşanmada diğerinden daha ağır kusurlu olmamalıdır. Eşit veya az kusur nafakaya engel değildir; ağır kusur engeldir.
- Talep: Dava dilekçesinde veya yargılama sırasında açıkça istenmelidir.
Hukuki Dayanak ve 2026 AYM İptal Kararı
TMK m.176 uyarınca yoksulluk nafakası; alacaklının yeniden evlenmesi, taraflardan birinin ölümü, alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, haysiyetsiz hayat sürmesi veya yoksulluğunun ortadan kalkması hallerinde sona erer veya kaldırılabilir.
🆕 2026 güncel: Anayasa Mahkemesi 4 Haziran 2026 tarihinde, Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin itirazı üzerine TMK m.175/1’deki “süresiz olarak” ibaresini iptal etmiştir. Karar Resmî Gazete’de yayımından 9 ay sonra yürürlüğe girecek; TBMM bu sürede süreli yeni bir model getirecektir. İptal, yoksulluk nafakası hakkını kaldırmaz; yalnızca ömür boyu (süresiz) niteliğini sona erdirir ve mevcut ödemeler otomatik bitmez. Ayrıntılı analiz: Süresiz Nafaka İptal Edildi mi? 2026.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Yoksulluk nafakası uygulamada en çok kusur ve yoksulluk değerlendirmesinde tartışma yaratır. Yargıtay, asgari ücret gelirinin tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmadığını; uzun evliliklerde meslek edinememiş eşin yoksulluğa düşme riskinin yüksek değerlendirilmesi gerektiğini kabul eder. Nafaka, değişen koşullara göre nafaka uyarlama (azaltım/kaldırma) davası ile yeniden belirlenebilir.