Detaylı Açıklama
Dijital delil; elektronik araçlar veya dijital ortamlar üzerinden üretilen, kaydedilen, iletilen veya depolanan; hukuki uyuşmazlığın çözümünde delil olarak kullanılabilen veri ve içeriklerdir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199 hükmü, “uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları” şeklinde belge tanımı yaparak elektronik verileri belge kapsamına almıştır.
Dijital delillerin mahkemece kabulü için orijinalliğinin, değiştirilmemiş olduğunun ve gönderici/alıcı kimliğinin sabitlenmesi gerekir. WhatsApp yazışmaları, SMS, e-posta, banka hesap hareketleri, sosyal medya gönderileri en yaygın dijital delil türleridir.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
HMK m.199 belge kapsamına elektronik verileri dahil etmiş; m.202 ise “delil başlangıcı” niteliğindeki belgelerin tanık dinlenmesine olanak sağladığını belirtmiştir. Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.5 hükmü; güvenli elektronik imza ile imzalanmış elektronik kayıtların adi yazılı belge ile aynı hukuki sonucu doğuracağını öngörür.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatlarına göre, WhatsApp yazışmasının ekran görüntüsü tek başına yetersiz olabilir; karşı taraf inkâr ederse içerik bilirkişi incelemesiyle doğrulanmalıdır. Bu nedenle Türkiye Noterler Birliği’nin e-tespit sistemi, dijital delillerin noter onayıyla sabitlenmesi açısından kritik önem taşır.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Pratikte dijital delillerin en sık kullanıldığı konular; kira artış sözlü anlaşmalarının WhatsApp/SMS ile teyit edildiği durumlar, elden kira ödemesinin yazışmalarla kanıtlanması, alt kira veya gizli kullanım ihtilaflarında sosyal medya verileri, hakaret/tehdit içeren mesajlar ve ticari ilişkilerde sipariş/iade yazışmalarıdır. Dijital delili güçlendirmek için e-tespit yaptırma, ekran görüntülerini noterde tespit ettirme ve telefon yedeklerinin korunması büyük önem taşır.