Detaylı Açıklama
E-Tespit, Türkiye Noterler Birliği tarafından geliştirilen ve noter aracılığıyla dijital içeriklerin resmi olarak kayıt altına alındığı elektronik tespit hizmetidir. Sistem; bir internet sitesindeki içeriğin, sosyal medya paylaşımının, e-postanın veya yazılı dijital iletinin belirli bir tarih ve saatte ne durumda olduğunu noter onaylı belgeyle tespit eder. Bu sayede dijital delillerin orijinalliği, içeriğin değiştirilmediği ve tespit anındaki durumu kalıcı olarak belgelenir.
E-tespit hizmeti özellikle kira hukuku, fikri mülkiyet, ticari uyuşmazlıklar, hakaret/tehdit içeren paylaşımlar ve kişilik haklarına saldırı durumlarında dijital delillerin mahkemede kabul edilirliğini güçlendirmek amacıyla kullanılır.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
E-tespit hizmeti, Noterlik Kanunu m.61 hükmü kapsamında noterin yapabileceği “tespit ve belge düzenleme” yetkisine dayanır. Türkiye Noterler Birliği bünyesinde geliştirilen e-tespit sistemi; başvuru sahibinin noter portalına yüklediği veya gösterdiği dijital içeriği zaman damgalı olarak kaydeder ve resmi tespit tutanağına bağlar.
Mahkeme önünde e-tespitle belgelenmiş dijital içerikler, ham WhatsApp ekran görüntüsüne kıyasla çok daha güçlü delil değerine sahiptir. Karşı tarafın “ben göndermedim, içerik değiştirilmiş” şeklindeki itirazları, e-tespitin sağladığı zaman damgası ve tespit anındaki içerik kaydıyla önemli ölçüde zayıflar.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Pratikte e-tespit en sık şu konularda kullanılır: kira artışına dair WhatsApp/SMS yazışmaları, elden kira ödemesinin bildirilmesi, tahliye taahhüdü yazışmaları, alt kira ilişkisinin ispatına yönelik sosyal medya paylaşımları, internet siteleri üzerinde yapılan hakaret/tehdit içerikleri ve fikri mülkiyet ihlallerine ilişkin online içeriklerin sabitlenmesi. E-tespit, dava açılmadan önce yapılmalı; aksi halde delil değeri tartışmaya açık hale gelir.