Detaylı Açıklama
Mücbir sebebin üç ögesi vardır: olayın sorumlunun faaliyet alanı dışında gerçekleşmesi, öngörülemez olması ve kaçınılmaz olması. Bu ögelerin tamamı birlikte bulunmadıkça mücbir sebepten söz edilemez.
Doğal olaylar bakımından yaygın bir yanılgı, her afetin kendiliğinden mücbir sebep sayılacağıdır. Oysa belirleyici olan olayın adı değil, somut olayda öngörülebilirlik ve kaçınılabilirlik ölçütlerinin karşılanıp karşılanmadığıdır. Mevsim normallerinin çok üzerindeki bir yağış öngörülemez kabul edilebilirken, aynı noktada daha önce de taşkın yaşanmışsa öngörülemezlik tartışmalı hale gelir.
Hukuki Dayanak ve Uygulama
2918 sayılı Kanun’un 86. maddesi, işletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulacağını düzenler. İspat yükü, mücbir sebebi ileri sürende olur.
İdari sorumlulukta ise mücbir sebep iddiası, hizmetteki eksikliğin zararın doğumuna ya da büyümesine katkısı bulunup bulunmadığıyla birlikte değerlendirilir.