Detaylı Açıklama
Vekâlet sözleşmesinde vekil, üstlendiği iş ve hizmetleri vekâlet verenin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür (TBK m.506). Özen borcunun ölçüsü; benzer alanda iş gören basiretli bir kişinin göstereceği davranıştır. Vekil sonucu garanti etmez; sonucun elde edilememesinden değil, bu uğurda gösterilmesi gereken özenin gösterilmemesinden sorumludur.
Sağlık hukukunda hekim ile hasta arasındaki ilişki, tıbbi zorunluluk taşıyan teşhis ve tedavi süreçlerinde vekâlet sözleşmesi olarak nitelendirilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, hipospadias ameliyatına ilişkin uyuşmazlığı “vekâlet sözleşmesinden kaynaklanan, vekâlet görevini özenle ifa etme yükümlülüğüne aykırılık iddiasına dayalı tazminat istemi” olarak tanımlamıştır (E.2025/3848, K.2026/123).
Hukuki Dayanak ve Uygulama
Vekâlet-eser ayrımı, malpraktis davalarının ilk sorusudur: Tedavi amaçlı müdahale → vekâlet; estetik amaçlı müdahale → eser. Bu nitelendirmeyi yapmak HMK m.33 uyarınca hâkimin görevidir. Ayrımın pratik sonucu ispatta görülür: Vekâlette hasta, hekimin özen borcuna aykırılığını (tıbbi standarttan sapmayı) ortaya koymalıdır; eserde ise taahhüt edilen sonucun gerçekleşmemesi yeterli olup hekim kusursuzluğunu değil, eseri ayıpsız teslim ettiğini göstermelidir.
Sık Karşılaşılan Durumlar
Karma nitelikli işlemler tartışma yaratır: Tıbbi zorunluluk ile estetik beklentinin iç içe geçtiği müdahalelerde (örneğin solunum problemi + burun estetiği) mahkemeler baskın amaca göre nitelendirme yapar. Vekâlette dahi aydınlatılmış onam zorunluluğu tam olarak geçerlidir; özenli ifa, hastanın riskler konusunda bilgilendirilmesini de kapsar.