Kısaca: Siber dolandırıcılık mağduru olduğunuzda ilk 18 dakika kritiktir. (1) DOLUNAY mobil uygulaması veya 112 Acil ile anında ihbar, (2) banka müşteri hizmetleriyle acil hesap dondurma, (3) tüm dijital delilleri saklama, (4) en yakın polis/jandarma karakoluna yazılı şikayet, (5) avukat desteği alma adımlarını izleyin. TCK m.142/2-e bilişim hırsızlığı ve TCK m.158/1-f nitelikli dolandırıcılık suçları kapsamında re’sen soruşturma açılır.
Bir Bakışta Mağdur Rehberi
| Adım | Süre | Ne Yapılmalı |
|---|---|---|
| 1. İhbar | 0-5 dk | DOLUNAY mobil uygulaması / 112 Acil |
| 2. Banka dondurma | 0-10 dk | Banka müşteri hizmetleri 0850 hattı |
| 3. Delil saklama | 5-15 dk | SMS, URL, dekont, ekran görüntüsü |
| 4. Yazılı şikayet | 30 dk - 2 saat | Polis/jandarma karakolu |
| 5. Avukat görüşmesi | 24-72 saat | Hukuki süreç başlangıcı |
| 6. E-tespit | İlk hafta | Noter onaylı dijital delil |
| 7. Banka mağdur fonu | İlk ay | Mağduriyet başvurusu |
⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olayınız için avukatınıza danışmanız gerekmektedir.
Türkiye’de 2026 yılında 156 binden fazla dolandırıcılık vakası kayda geçmiş; tahmini ekonomik kayıp 50 milyar TL’nin üzerine çıkmıştır. İçişleri Bakanlığı’nın yapay zeka destekli DOLUNAY (Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi) projesi tam da bu yüzden hayata geçirilmektedir. Ancak mağdurun ilk dakikalarda doğru adımları atması paranın geri kazanılmasında belirleyici faktördür.
Bu rehberde DOLUNAY sistemine ihbar nasıl yapılır, klasik kanallar (112 Acil, EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, jandarma), bankacılık süreçleri ve hukuki haklar adım adım anlatılmaktadır.
İlk 18 Dakika: Hızlı Müdahale
Hızlı Cevap: İlk 18 dakika paranın geri alınma olasılığının en yüksek olduğu süredir. Bu sürede üç adımı paralel olarak uygulayın: (1) DOLUNAY/112 ihbar, (2) Banka aramayla hesap dondurma, (3) Dijital delillerin saklanması. Adımları sırayla değil, aynı anda yapın - bir aile ferdine 112 aratırken siz bankayı arayın.
Dakika 0-2: İlk Müdahale
- Sakin olun ve panik halinde para göndermeyi durdurun (dolandırıcı baskı yapıyor olabilir)
- Bütün etkileşimi kesin (telefonu kapat, sosyal medya mesajına yanıt verme)
- Eğer dolandırıcı hâlâ telefondaysa ve “MASAK”, “savcı”, “polis” gibi sıfatlar kullanıyorsa kesinlikle resmi makamlar telefon ile para istemez
Dakika 2-5: DOLUNAY veya 112 İhbar
DOLUNAY sistemi devreye alındığında üç ana kanal kullanılır:
- DOLUNAY Mobil Uygulaması — e-Devlet doğrulamalı, en hızlı kanal
- 112 Acil Çağrı Merkezi — telefonla ihbar
- Doğrudan kolluk birimi — polis/jandarma karakolu
Sisteme bildirilmesi gereken bilgiler:
- TC kimlik numarası
- Kendi IBAN’ınız ve dolandırıcı IBAN(lar)
- SMS içerikleri (varsa screenshot)
- Banka dekontları
- Zararlı URL bağlantıları
- Telefon numaraları (sizi arayan, ihbar etmek istediğiniz)
- Olayın yaklaşık zamanı
Dakika 2-10: Banka Müşteri Hizmetleri Çağrısı
Eş zamanlı olarak bankanızı arayın. Türkiye’deki büyük bankaların 7/24 müşteri hizmetleri:
- Tüm bankalar için ortak: Kartınızın arkasındaki 0850 ile başlayan numara
- Dolandırıcılık hattını derhal belirtin: “Hesabım dolandırıldı, anlık dondurma talep ediyorum”
- Sizden istenecek bilgiler: TC kimlik, hesap numarası, son işlem tutarı
Önemli: Banka kendi risk politikası çerçevesinde 24-72 saat dondurma uygulayabilir. Bu, DOLUNAY ile savcı talimatlı anlık blokeye kadar köprü görevi görür.
Dakika 10-15: Dijital Delillerin Toplanması
Asla silmeyin:
- Dolandırıcılık SMS’leri
- WhatsApp mesajları
- E-posta yazışmaları
- Çağrı kayıtları (varsa)
- Banka uygulama bildirimi
- Üst üste ekran görüntüleri alın
E-tespit (Noter onaylı dijital delil): Türkiye Noterler Birliği’nin e-tespit hizmeti üzerinden WhatsApp/SMS yazışmalarını noter onaylı belgeye dönüştürebilirsiniz. Bu, en güçlü dijital delildir ve HMK m.199-202 kapsamında yazılı delil sayılır.
İhbar Kanallarının Detaylı Karşılaştırması
Hızlı Cevap: Türkiye’de siber dolandırıcılık ihbarı için aktif kanallar: (1) DOLUNAY mobil uygulaması (devreye alındığında), (2) 112 Acil Çağrı Merkezi, (3) EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, (4) Jandarma Siber Suç D.Bşk.lığı, (5) Doğrudan emniyet/jandarma karakolu, (6) Cumhuriyet Başsavcılığı’na yazılı suç duyurusu.
1. DOLUNAY Mobil Uygulaması (Devreye Girince)
Avantajları:
- En hızlı kanal (10 dakikadan kısa ihbar girişi)
- Yapay zeka anında profilleme yapar
- Savcı entegrasyonu sayesinde 18 dakikada bloke kararı
- Birden fazla kuruma eş zamanlı dağıtım
2. 112 Acil Çağrı Merkezi
Avantajları:
- 7/24 ulaşılabilir
- Tüm Türkiye genelinde aynı numara
- Operatör yönlendirmeli (siber suç birimine aktarım)
3. EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı
Avantajları:
- Uzmanlaşmış birim
- Tüm 81 ilde şube müdürlüğü
- Soruşturma uzmanlığı
Yetki Alanı: Ödeme ve bilişim suçları, yasa dışı bahis, çocuk istismarı, suç gelirleri.
4. Jandarma Siber Suç D.Bşk.lığı
Avantajları:
- Kırsal alan ve jandarma sorumluluk bölgesindeki ihbarlar
- Sahte kargo / IBAN dolandırıcılığında etkin
5. Karakola Yazılı Şikayet
Süreç:
- En yakın polis karakolu veya jandarma karakoluna gidin
- Yazılı şikayet talep edin (sözlü bilgi yetmez)
- Tüm dijital delilleri kopya olarak teslim edin
- Şikayet sicil numarasını mutlaka alın - takip için kritik
- Şikayette suçun TCK m.158/1-f / m.245 / m.142/2-e olarak nitelendirildiğini belirtin
6. Cumhuriyet Başsavcılığı’na Suç Duyurusu
Ne zaman?
- Karakolda işlem yapılmadıysa
- Daha kapsamlı suç duyurusu gerekiyorsa
- Avukat aracılığıyla yapılması önerilir
Banka Süreçleri ve IBAN Bloke
Hızlı Cevap: Banka dolandırıcılık ihbarı sonrasında kendi risk politikası çerçevesinde 24-72 saat geçici dondurma uygulayabilir; ancak kalıcı IBAN bloke için Cumhuriyet Savcısı kararı veya MASAK tedbiri gereklidir. DOLUNAY ile bu süre 18 dakikaya iniyor; savcı entegrasyonu sayesinde anlık bloke uygulanacaktır.
Banka Hesabı Dondurma Süreçleri
1. Bankanın Kendi Tedbirleri:
- Şüpheli işlem fark edildiğinde 24-72 saat geçici dondurma
- Kart bloke etme (kayıp/çalıntı bildirimi yoluyla)
- İnternet bankacılığı erişimini kısıtlama
- IBAN’a gelen transferi geri çevirme (kabul etmeme)
2. MASAK Tedbirleri (5549 sayılı Kanun m.19):
- Şüpheli işlem bildirimi (STR - Suspicious Transaction Report)
- 7 işgününe kadar geçici tedbir
- Cumhuriyet Savcılığı’na uzatma talebi
- Mahkeme onayıyla kalıcı tedbir
3. CMK m.128 Elkoyma:
- Cumhuriyet Savcısı talimatıyla başlatılır
- 24 saat içinde hâkim onayı gerekir
- Mahkeme kararıyla sürekli elkoyma
4. DOLUNAY Anlık Bloke:
- Vatandaş ihbarı sonrası 18 dakikada
- Savcı dijital onayı ile
- BKM koordinasyonuyla tüm bankalara eş zamanlı
Mağdur Banka Fonu
Bazı bankaların mağduriyet fonları vardır. Banka müşteri hizmetleri aracılığıyla:
- Dolandırıcılık mağduru olduğunuza dair belge sunarak
- Bankanın kart koruma sigortası poliçeniz varsa
- Şikayet sicil numarası ile başvuru yapılabilir
Hukuki Süreç ve Mağdur Hakları
Hızlı Cevap: Mağdurun hukuki hakları: (1) Şikayet hakkı, (2) Davaya katılma hakkı (CMK m.234), (3) Vekil bulundurma hakkı, (4) Tazminat talep etme hakkı, (5) Avukatlık ücretine hak kazanma, (6) Soruşturma sonucu hakkında bilgi alma, (7) Müsadere talebi. Bilişim hırsızlığı ve nitelikli dolandırıcılık suçları re’sen soruşturulur, şikayet etmeniz şart değildir; ancak süreçte aktif rol almak için şikayetçi/katılan sıfatı kritik öneme sahiptir.
Şikayet vs. Suç Duyurusu
- Şikayet: TCK’da şikayete tabi suçlarda yapılır (basit dolandırıcılık - TCK 157 vb.)
- Suç Duyurusu: Re’sen soruşturulan suçlarda (TCK 158, 245, 142/2-e) — daha güçlü hukuki etki
Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (TCK m.142/2-e) ve nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) re’sen soruşturulur; siz şikayet etmeseniz bile devlet soruşturma açar.
Davaya Katılma (CMK m.237)
Mağdur veya kanuni temsilcisi:
- Kovuşturma aşamasında katılma talebinde bulunabilir
- Katılan sıfatıyla:
- Duruşmalarda hazır bulunma hakkı
- Sanığa, tanıklara soru sorma hakkı
- Delillere itiraz hakkı
- Karara karşı istinaf/temyiz hakkı
Tazminat Hakları
Adli para cezası kapsamında:
- Mahkeme, hükümle birlikte mağdur lehine tazminata hükmedebilir (HMK m.74 vd.)
- Hapis cezası yanında para cezası gelirleri mağdur talebine göre hak sahibinin alacağına mahsup edilebilir
Hukuk davası:
- TBK m.49 vd. haksız fiil sorumluluğu
- Maddi + manevi tazminat talep edilebilir
- 2 yıl ceza davası sonucu öğrenmeden / 10 yıl olay tarihinden zamanaşımı
Müsadere (TCK m.55)
Mahkeme:
- Suç gelirinin müsaderesine karar verebilir
- Müsadere edilen gelir mağdura iade edilebilir
Sık Yapılan Yanlışlar
Hızlı Cevap: Mağdurların en sık yaptığı yanlışlar: (1) Dolandırıcıyla iletişimi sürdürme (“paramı geri alacağım” umuduyla), (2) Delilleri silme (utanma, şüphe), (3) Banka aramayı geciktirme, (4) Yazılı şikayet yapmadan sözlü ifade verme, (5) Avukat olmadan ifade verme, (6) “Kendi suçum, yok sayayım” yaklaşımı, (7) Sosyal medyada açıklayıp dolandırıcıyı uyarma.
Yanlış 1: Dolandırıcıyla Pazarlık
Bir kez dolandırıldıktan sonra dolandırıcı genellikle “iade için avans” veya “vergi” gibi yeni isteklerle gelir. Asla iletişimi sürdürmeyin, parayı geri alma yöntemi pazarlık değil hukuki süreçtir.
Yanlış 2: Delilleri Silme
“Utanç verici” veya “boşuna” düşüncesiyle SMS’leri, mesajları, dekontları silmeyin. Bu deliller olmadan soruşturma yapılamaz.
Yanlış 3: Banka Aramayı Geciktirme
Dolandırıldığını fark etmek bile bazen saatler alır. Ancak fark eder etmez dakikalar içinde bankayı aramanız gerekir. Geç kalan her dakika paranın başka hesaplara akma riskini artırır.
Yanlış 4: Sosyal Medyada Paylaşım
Olayı sosyal medyada paylaşmak:
- Dolandırıcıyı uyarır (telefonu, IBAN’ı, kanalı değiştirir)
- Soruşturmayı zorlaştırır
- Diğer mağdurların başvurusunu kompromize edebilir
Yanlış 5: “Avukat Almaya Gerek Yok”
Bilişim suçları sıkı usul kurallarına tabidir. Yargıtay 2. CD 2023/7292 K. sayılı kararı savunma hakkı kısıtlanması durumunda bozma verildiğini ortaya koymuştur. Mağdur olarak da avukat desteği almak haklarınızı korur.
Sonuç
Siber dolandırıcılık mağduru olduğunuzda ilk 18 dakika belirleyicidir. Türkiye’nin yeni DOLUNAY Projesi ile vatandaş ihbarı dakikalar içinde Cumhuriyet Savcısı önüne dijital adli dosya olarak gelecek; IBAN bloke, GSM hat kesme ve URL engelleme eş zamanlı olarak uygulanacaktır. Ancak mağdurun DOLUNAY veya 112 ile anında ihbar, banka aramayla hesap dondurma, dijital delillerin saklanması, yazılı şikayet ve avukat desteği adımlarını paralel olarak atması büyük önem taşır.
Bilişim hukuku ve ceza hukuku kapsamındaki hukuki süreçlerde alanında uzman bir avukatla görüşmek, hem hakların korunması hem de paranın geri kazanılma şansının artırılması açısından kritiktir.
İlgili İçerikler:
Bu Makalede Geçen Hukuki Terimler
Av. Kazım İsmail Kazdal
Kurucu Avukat
İstanbul Barosu Sicil No: 75389
İlk ve orta öğrenimini Rize'de tamamlamış, 2009 yılında lise eğitiminden mezun olmuştur. Aynı yıl Marmara Üniversitesi Tarih Öğretmenliği Bölümünü kazanmış, 2015 yılında bu bölümden mezun olmuştur. İkinci üniversite eğitimi kapsamında Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görmüş ve 2019 yılında hukuk fakültesinden mezun olmuştur. Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi diplomasını da almıştır. Avukatlık stajını tamamladıktan sonra kendi hukuk bürosunu kurarak serbest avukatlık faaliyetlerine başlamıştır. Başta özel hukuk alanları olmak üzere, mesleki çalışmalarını titizlik ve çözüm odaklılık ilkesiyle sürdürmektedir.